mail info@laagfrequentgeluid.nl
INFORMATIE ONTWIKKELINGEN VERHALEN THEORIE LINKS
Javascript DHTML Drop Down Menu Powered by dhtml-menu-builder.com

 

Inleiding

Dit hoofdstuk geeft een overzicht van ontwikkelingen op gebied van Laagfrequent geluid.

November 2018

Monitoring gezondheid bij plaatsing windturbines

Inwoners in de Veenkoloniën eisen een individuele gezondheidstest voor de aanleg van het windpark Drentse Monden en Oostermoer. Ze willen de effecten van laagfrequent geluid op het lichaam voor en na de bouw van het windpark kunnen vergelijken. Een delegatie van de inwoners en wethouder Freek Buytelaar van de gemeente Borger-Odoorn praat 29 november 2018 met de Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD) van Groningen en Drenthe. Buytelaar heeft van de gemeenteraad de opdracht gekregen een '0-meting' bij inwoners te onderzoeken.

Het plaatsen van de 45 windturbines, elk 210 meter hoog en met rotoren van 65,5 meter lang, met een totaal opgesteld vermogen van 175 megawatt, zorgt voor grote onrust en spanningen in het gebied. In januari 2019 wordt begonnen met de aanleg van het windpark.

Bron: Dagblad van het Noorden

Eerder dit jaar besliste de gemeente Korendijk (Hoeksche Waard, ZH) dat er geen onderzoek komt naar de gevolgen van de windmolens op de gezondheid van inwoners van Korendijk. De gemeente verwacht namelijk niets met de uitkomsten te kunnen afdwingen. In plaats daarvan komen er waarschijnlijk geluidsmetingen en een klachtenmeldpunt.
Bron: Algemeen Dagblad

 

Aandacht voor LFg in De Stentor en De Gelderlander:

De Stentor

De Gelderlander

 

Actie tijdens gemeenteraad verkiezingen Oud Beijerland

'Ik word gek van het geluid. Wie kan mij helpen?!'

Marus van Gent uit Oud-Beijerland hoort al jaren een laagfrequent geluid. Hij sprak er over met de gemeente en woningcorporatie HW Wonen, maar het leverde niet het gewenste resultaat op. ''Dus nu vraag ik maar aandacht tijdens de verkiezingen. Ik hoop dat ze luisteren.''

Met een zelfgemaakt kartonnen bord poseert hij voor de mensen van het stembureau. ''Welke politieke partij kan mij helpen met mijn strijd tegen het laagfrequent geluid?'', vraagt hij zich af. ''Ik kom gewoon niet verder en mijn sociale leven en op het werk lijdt al sinds 2016 onder. Het sloopt me. Dus nu vraag ik maar aandacht voor mijn strijd tijdens de verkiezingen."

Zelf woont hij in Croonenburgh. Maar ook in de Zoomwijck, Gorzen en de Spuioeverwijk hebben inwoners last van een 'brommend' geluid in de woning, zegt Van Gent. ''Ik ben dus niet de enige in Oud-Beijerland. Dus ik hoop dat er een partij is die mijn verhaal aan wil horen en dat we actie kunnen ondernemen.''

Bron: ad.nl/hoeksche-waard

 

Geluidseisen voor airco's en warmtepompen

K.H. Ollongren, minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, reageert op een burgerbrief over geluidsoverlast van de airco installatie van de buren.

'Dat airco's en warmtepompen geluidsoverlast kunnen geven is mij bekend.
Ik heb daarom al eerder besloten in de landelijke bouwregelgeving geluidseisen op te nemen. Ik verwacht deze eisen in januari 2019 in een publieke internetconsultatie te kunnen voorleggen op www.internetconsultatie.nl. U kunt dan ook een reactie geven op deze eisen.

Hoogachtend,
de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
drs. K.H. Ollongren
Bron: Tweede Kamer'

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2018D54661

De beslissing is gebaseerd op onderzoek door het bedrijf LBP Sight (zie bijlage)

 

Dagblad Trouw: Het bromt in Nederland, maar niemand weet waarom

Lees het artikel op: Dagblad Trouw



Gemeentelijk protocol voor bromtonen in de maak

Drie gemeenten (Zuidhorn, Zutphen, Nijmegen) gaan met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in gesprek over de lage bromtoon waar veel inwoners last van ondervinden. Doel is om tot een protocol voor gemeenten te komen hoe met dit toenemende probleem om te gaan.

Lees het hele bericht op: binnenlandsbestuur.nl

 

Documentaire op Planet-E (ZDF) over infrasoon geluid

Op 4 november heeft de Duitse zender ZDF in haar programma Planet-E een documentaire uitgezonden over infrasoon geluid (onder de 20 Hz). In de reportage wordt duidelijk uitgelegd wat infrasoon geluid is, hoe het gemeten wordt en wat het met een mens kan doen. Verschillende experts worden geïnterviewd, waaronder Professor Vahl, hartchirurg aan het Universitair Medisch Centrum te Mainz, die al eerder liet weten: 'wij staan pas aan het begin,maar wij kunnen ons voorstellen dat door een continue inwerking van lage frequenties op de mens, gezondheidsproblemen ontstaan. Het onhoorbare lawaai van infrasone frequenties werkt als een stoorzender voor het hart.'

Ook Alec Salt, Professor of Otolaryngology - Head & Neck Surgery van de Washington University wordt geïnterviewd. Hij doet al langer onderzoek naar de werking van laagfrequent (infrasoon) geluid op de mens. Volgens hem gaat het bij bepaalde (neurologische) klachten van LFg-gehinderden niet zozeer om infrasoon geluid, maar om de effecten van elektro-magnetische straling. Korte, sterke ( en hoorbare!) impulsen die onder andere zorgen voor neurologische problemen, slecht zijn voor de hersenen en slecht zijn voor de ogen. "Zeer gevaarlijk", aldus Salt.

https://www.zdf.de/dokumentation/planet-e/planet-e-infraschall---unerhoerter-laerm-100.html

 

3e LFg-lotgenotenbijeenkomst te Amsterdam

Maya Bisessar uit Amsterdam organiseert op woensdag 14 november 2018 haar 3e lotgenotenbijeenkomst, met als doel, de vorming van Stad en/of wijk gerichte, inzicht verschaffende, "levende" LFg-platforms.

De bijeenkomst vindt plaats tussen 19:00u en 21:00u in Huis vd Wijk Buitenveldert, Arent Janszoon Ernststraat 112, 1082 LP Amsterdam (receptie gebouw MFC Binnenhof).

Aanmelding kan via een mail naar: ayam@intdoor.demon.nl

Klik hier voor de toelichting van Maya (gewijzigde bijlage).

Oktober 2018

Ubiquity

Elektro‐magnetische velden en laagfrequent geluid hebben veel overeenkomsten op gebied van gezondheidsklachten en sociaal‐maatschappelijke problemen. Steeds meer lijken beide fenomenen in elkaar op te gaan als het gaat om het waarnemen van bromtonen of het ervaren van trillingen. De documentaire "Ubiquity" is daarom interessant voor beide doelgroepen.

Maandag 22 oktober zond de VPRO de documentaire uit (NPO2): Het internet sluit zich steeds verder om ons heen, met het doel uiteindelijk iedereen, overal altijd te bereiken. Maar sommige mensen verdragen de straling van de draadloze netwerken niet en voelen de onzichtbare pulsen in hun lichaam. Zijn zij de kanaries in de kolenmijn? Zie: https://www.vpro.nl/programmas/2doc/2018/ubiquity.html

Twan Huys (RTL Late Night) interviewde op 15 oktober Ubiquity-regisseur Bregtje van der Haak over schadelijke straling, de discussie rond elektrohypersensitiviteit en offline leven. Zie: https://www.rtllatenight.nl/video/video/4451901/documentaire-ubiquity-ziek-van-straling

Een trailer van de documentaire is te zien op: https://www.youtube.com/watch?v=wTOThidR63Y

 

RTL Nieuws besteedt aandacht aan LFg

Naar aanleiding van de recent gepubliceerde LFg-onderzoeksrapporten van het RIVM, heeft RTL Nieuws (internet) aandacht besteed aan de LFg-problematiek. Fred Verhoog en Dirk van der Plas, beide LFg-gehinderden, vertellen wat de bromtoon en trilling met hen doet en hoe het hun leven bepaalt. Klik hier voor het RTL-artikel.

 

Herrie onder water: een stille ramp in zee

Niet alleen op land, ook op zee neemt het (LF) geluidsniveau fors toe. De aanleg van windturbineparken is het meest acute herrieprobleem van de Noordzee, maar het is maar één van de vele lawaaimakers. Ook bijvoorbeeld scheepsmotoren, sonarapparatuur en seismisch onderzoek veroorzaken een hoop kabaal. Voor het eerst gaan landen rond de Noordzee daar samen naar luisteren. Ons lawaai heeft namelijk grote gevolgen voor het zeeleven. Herrie onder water verstoort de communicatie en echolocatie van zeedieren. Daarnaast kunnen vissen en zeezoogdieren doof worden en zelfs overlijden aan de gevolgen van lawaai.

https://nos.nl/op3/artikel/2255572-zo-veel-herrie-maken-wij-achter-de-horizon.html

https://npofocus.nl/artikel/7789/herrie-onder-water-een-stille-ramp-in-zee

 

RIVM publiceert Inventarisatie: meldingen over en hinder van Laagfrequent Geluid of het horen van een bromtoon in Nederland

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft in drie rapporten een inventarisatie van de LFg-problematiek gepubliceerd.

Volgens voorlopige schattingen is ongeveer twee procent van de Nederlanders van 18 jaar en ouder ernstig gehinderd door laagfrequent geluid. Het RIVM beveelt aan om het probleem voor potentiële bronnen, zoals wegverkeer, ventilatie- en koelingssystemen en warmtepompen, systematischer te onderzoeken. Vanwege de sterke verschillen tussen buurten en regio's zou dit op een standaard manier en minstens op wijkniveau moeten gebeuren. Door toekomstige ontwikkelingen is het mogelijk dat laag frequent geluid toeneemt. Te denken valt aan een toenemend gebruik van mechanische ventilatie, warmtepompen en koeling systemen vanwege klimaatverandering en de energie transitie. Het RIVM raadt daarom aan deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten te houden.

Klik hier om de rapporten te downloaden via de website van het RIVM.

 

LFg-Nieuwsbrief Oktober 2018

De Nieuwsbrief Oktober 2018 van de Stichting Laagfrequent geluid is uit.
Daarin vindt u een overzicht van enkele ontwikkelingen, nieuwsfeiten en acties op gebied van laagfrequent geluid, infrasoon geluid en trillingen van het afgelopen jaar, alsmede (nog steeds) actuele informatie van langer geleden. De nieuwsbrief is onderverdeeld in Algemeen nieuws, Medisch onderzoek, Gehinderden in de Media, Verhalen en Stichting nieuws.

KLik hier om te lezen

 

LFg-lotgenotenbijeenkomst te Amsterdam

Maya Bisessar uit Amsterdam, organiseert op woensdag 10 oktober 2018 haar 2e lotgenotenbijeenkomst, met als doel, de vorming van Stad en/of wijk gerichte, inzicht verschaffende, "levende" LFg-platforms.

De bijeenkomst vindt plaats tussen 19:00u en 21:00u in Huis vd Wijk Buitenveldert, Arent Janszoon Ernststraat 112, 1082 LP Amsterdam (receptie gebouw MFC Binnenhof).

Aanmelding kan via een mail naar: ayam@intdoor.demon.nl

Klik hier voor de toelichting van Maya.

September 2018

Dr. Marc Goethals, cardioloog OLV Ziekenhuis te Aalst: risicofactor op hartfalen tot 6 x groter bij blootstelling aan (laagfrequent) geluid van nabije windturbines

Op 21 september 2018 vond in Vlaanderen een symposium plaats over de medische, juridische en wettelijke aspecten van windturbines. Het symposium was georganiseerd door LEV (Leefbare Energie Vlaanderen), met als sprekers:

- Ir. Annemarie François, burgerlijk Elektrotechnisch ingenieur, over het tekortschieten van normen op gebied van laagfrequent en infrasoon geluid.

- Dr. Marc Goethals, cardioloog OLV Ziekenhuis te Aalst, over de medische gevolgen van blootstelling aan (laagfrequent) geluid.

- Mr. Peter Flamey, advocaat te Antwerpen, over de juridische gevolgen van het arrest d' Outremont.

Dokter Goethals maakte in zijn presentatie een vergelijking met de geluiden geproduceerd door vliegtuigen en de bewezen gevolgen voor de slaapkwaliteit:

Hoe je het ook draait of keert, van een windturbine in je onmiddellijke omgeving zal je op termijn ziek worden. Waarom? Je zult niet meer normaal kunnen slapen en mensen die onvoldoende normale slaaprust hebben gaan verschillende soorten gezondheidsproblemen ontwikkelen. De symptomen zijn: verhoogde bloeddruk, zwaarlijvigheid en diabetes, dementie, zenuwinzinkingen, depressies, hartfalen enz.

De vergelijking met mensen die last hebben van vliegtuiggeluid is treffend en in het geval van windturbines is de toestand nog veel erger. Bij vliegtuiglawaai bestaat de kans dat je tussen 2 geluidpieken nog terug in slaap valt. Ook helpt het dat er 's nachts een vliegverbod is. Voor windturbines geldt dit niet, integendeel. Door het voortdurende ononderbroken pulserende geluid van de windturbine is nadat je wakker wordt, inslapen vanaf 35 decibel geluid meestal niet meer mogelijk en is bijgevolg de nodige degelijke nachtrust uitgesloten. Indien je enigszins kan, moet je gaan slapen op een afstand van minstens 1,5 km van een windturbine.

Uit studies is gebleken dat mensen die er ongevoelig voor zijn en met de vensters open slapen, de risicofactor op hartfalen voor deze groep 6 maal hoger is. Voor de gevoelige mensen die met vensters dicht slapen om het geluid buiten te houden is de risicofactor op hartfalen 3 maal hoger tegenover de mensen die dagelijks van een normale nachtrust kunnen genieten.

Lees het hele verslag op: https://www.leefbareenergievlaanderen.be/

RIVM: Acht procent van de Nederlandse bevolking (= 1,3 miljoen mensen) heeft last van laagfrequent geluid

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in 2016 de zevende 'Inventarisatie Verstoringen' (IV-7) uitgevoerd. Dit gebeurde in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W). In het onderzoek wordt ingegaan op omgevingsaspecten als geluid, geur en trillingen, woontevredenheid, bezorgdheid en hun mening over de toestand van de woonomgeving. Van alle aspecten is geluid de belangrijkste veroorzaker van hinder in Nederland.

Omdat het aantal klachten over LFg toeneemt, is dit onderwerp voor het eerst in het onderzoek opgenomen. Daarbij valt op dat 8% van de bevolking aangeeft minstens enige hinder van laagfrequent geluid te ondervinden. Dat komt overeen met ruim 1,3 miljoen mensen in Nederland. 8,1% van de bevolking geeft aan ten minste enige hinder te ondervinden van LFg, waarvan 2,2% ernstige hinder ondervindt. Slaapverstoring door blootstelling aan laagfrequent geluid is in 2016 ook voor het eerst in het onderzoek opgenomen. Daarbij valt op dat de 1,9% die ernstige slaapverstoring rapporteert, vrijwel even groot is als het aandeel dat ernstige hinder rapporteert.

Het RIVM concludeert dat de gevonden hinderpercentages een indicatie geven dat blootstelling aan LFg een probleem is dat niet onderschat mag worden. De omvang van het probleem vormt daarom een signaal voor de overheid om deze overlast in beleid mee te wegen.
Bron / lees meer / download rapport:

Geluid_is_belangrijkste_veroorzaker_van_hinder_in_Nederland

Beleving_Woonomgeving_in_Nederland_Inventarisatie_Verstoringen_2016

Augustus 2018

symposium windturbines in Vlaanderen 21 september 2018

Op vrijdag 21 september 2018 organiseert LEV een belangrijk symposium in
Puurs (Liezele) met het volgende programma:

1. Burgerlijk Elektrotechnisch ingenieur Annemarie François

"De Vlaamse normen voor slagschaduw en geluid van windturbines: de
knelpunten"

2. Cardioloog Dokter Marc Goethals

"Welke effecten hebben laagfrequent en infrasoon geluid op de gezondheid
van de mens en zijn omgeving?"

3. Meester Peter Flamey, advocaat

"De gevolgen van de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie inzake
toepasselijkheid van de plan-MER verplichtingen op een normerend kader
zoals dat inzake windturbines."

Moderator van deze avond is Marc Amelinckx.

Inschrijven kan met het inschrijvingsformulier via deze link vóór 10
september 2018:

https://www.leefbareenergievlaanderen.be/index.php/inschrijvingsformulier-windturbines-in-vlaanderen/

Wij hopen jullie te mogen verwelkomen op deze boeiende avond met veel
nuttige informatie en de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen.

Datum: vrijdag 21 september 2018 – Deuren 19 u – Aanvang 19.30 u
Plaats: Polyvalente zaal – Turkenhofdreef 3 – 2870 Puurs (Liezele)

Vriendelijke groeten,

Het organiserende team:
Marc Amelinckx, Jan Everaerts, Annemarie François, Paul Meynendonckx,
Robert Jan Stok, Danny Van Espen, Jos Van Espen, Noëla Verhofstadt

Volg LEV via Facebookpagina Leefbare Energie Vlaanderen en via onze
website www.LeefbareEnergieVlaanderen.be


Juli 2018

Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland presenteert onderzoeksrapportage

In de periode oktober 2017 - mei 2018 heeft de Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (RUD NHN ) onderzoek gedaan naar 33 meldingen over bromtonen / laagfrequent geluid. Het onderzoek richtte zich in eerste instantie op Hoorn en omgeving, maar is op basis van de ontvangen meldingen uitgebreid naar heel Noord-Holland Noord.

In een aantal gevallen is met het klachtenonderzoek door de RUD NHN een oorzaak gevonden en is de hinder beëindigd. Voor de overige gevallen geeft de RUD NHN aan dat, door een gebrek aan concrete richtinggevende feiten, er op dit moment te weinig aanleiding is om een eigen vervolgonderzoek te overwegen.

Verder onderzoek door de betreffende partijen naar de ondergrondse (gas)transportleidingen als één van de mogelijke oorzaken van de belevingen van bromtonen is op basis van de resultaten van dit onderzoek wél gerechtvaardigd, zegt de RUD NHN. Met name de grote gastransportleidingen zijn hierbij een interessante kandidaat door de overeenkomsten in hinderbeleving en omvang van de gasstroom. De RUD NHN heeft op dit vakgebied echter geen bevoegdheden of specialistische kennis. De rapportage is daarom ook gedeeld met o.a. het Staatstoezicht op de Mijnen als bevoegde instantie en enkele bedrijven die betrokken zijn bij de gaswinning of gastransport.

Download hier de betreffende onderzoeksrapportage van de RUD NHN.

 

Het AdvocatenCollectief zet zich in voor 'Laagfrequent geluid-slachtoffers'

Steeds vaker ervaren mensen overlast van laagfrequent geluid. De klachten die de Stichting jaarlijks ontvangt, spreken voor zich. De wetenschap erkent dit probleem inmiddels, maar de juridische wereld nog niet.

Ja, er zijn een paar uitspraken waaruit opgemaakt kan worden dan met de juiste omstandigheden er handhaving of een schadevergoeding mogelijk is, maar de meeste LFg-slachtoffers stuiten op onbegrip en onwetendheid in juridische procedures.

Het AdvocatenCollectief wil zich inzetten voor LFg-slachtoffers en hen bijstaan in het juridische gevecht.

Sinds jaar en dag zet het AdvocatenCollectief zich in voor asbestslachtoffers. Ook hier heeft het lange tijd geduurd voordat de rechten van deze slachtoffers erkend werden in de juridische wereld. Ons kantoor weet dus wat het is om vasthoudend te blijven en om tegen de stroom in te roeien.

Bent u een LFg-slachtoffer? Heeft u de oorzaak van het laagfrequente geluid gevonden? En wilt u graag hulp bij een juridische procedure? Neem dan vooral vrijblijvend contact met ons op ! Wij nemen zaken aan uit het hele land.

mr. Jean-Louis van Os

mr. Joyce Matthijssen

AdvocatenCollectief

013-463 63 95

info@advocatencollectieftilburg.nl

Mei 2018

RUG start onderzoek naar medische en psychische gevolgen blootstelling aan LFg

De Rijksuniversiteit Groningen (RUG) introduceert het wetenschappelijk onderzoek
'Laagfrequent geluid –Een omgevingsstressor die problemen veroorzaakt?' en zoekt daarvoor deelnemers. Zij ziet dat LFg tot op heden nauwelijks (h)erkend wordt als een enormestressor voor mensen en dat de problematiek weinig tot niet is onderzocht. De RUG beschouwt LFg als een serieus probleem en vindt systematischonderzoek beslist noodzakelijk.

Het onderzoek is wetenschappelijk en richt zich op de medische en psychische gevolgen van hinder door LFg. Daarmee kan de erkenning van de problematiek een stuk dichterbij komen en wellicht vervolgonderzoek genereren op gebied van de oorzaken van het waarnemen van LFg. Dat is belangrijk, want alleen als de relatie tussen de emissie van LFg enerzijds en de biofysische perceptie (lichamelijke waarneming) door de mens anderzijds duidelijk is, kunnen er ook gerichte oplossingen gezocht worden.

Voor dit onderzoek is de RUG op zoek naar deelnemers van 18 jaar en ouder die LFg waarnemen en daar hinder van ervaren. Tevens zijn zij, voor een controlegroep, op zoek naar deelnemers die geen LFg waarnemen / geen hinder ervaren. Onze Stichting beveelt dit onderzoek van harte aan en hoopt dat u mee wilt doen. Want alleen als een significant aantal mensen deelneemt, is het onderzoek wetenschappelijk relevant en dat vergroot de kans op erkenning en vervolgonderzoek op LFg gebied.

Bent u geïnteresseerd in deelname? Lees dan de uitgebreide informatie over het onderzoek (zie bijlage) goed door. Indien u besluit mee te doen aan het onderzoek, kunt u zich rechtstreeks bij de RUG aanmelden door een email te sturen aan het LFg onderzoeksteam: LFGonderzoek@rug.nl .

We hopen, mede namens de RUG, op uw medewerking en deelname !

* afdeling Klinische en Ontwikkelingsneuropsychologie van de Faculteit
Gedrags- en Maatschappijwetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen.
Het team dat aan dit onderzoek meewerkt bestaat uit Dr. Anselm Fürmaier,
Dr. Lara Tucha, Kristina Erdelyi, BSc., Dr. Janneke Koerts en Prof. dr.
Oliver Tucha.

 

April 2018

Universitair Medisch Centrum te Mainz: Windenergie, stoorzender voor het hart.

Naar aanleiding van gezondheidsklachten door windturbines in Duitsland heeft het
Universitair Medisch Centrum te Mainz de impact van hoorbaar en onhoorbaar lawaai op het hart onderzocht. De Arbeitsgruppe Infraschall toonde door proeven met infrasoon geluid (onder 20 Hz) de impact op de hartspier aan.

Prof. Dr.med. Christian-Friedrich Vahl, hartchirurg: 'Wij staan pas aan het begin,maar wij kunnen ons voorstellen dat door een continue inwerking van lage frequenties op de mens, gezondheidsproblemen ontstaan. Het onhoorbare lawaai van infrasone frequenties werkt als een stoorzender voor het hart.'

ARBEITSGRUPPE INFRASCHALL, Klinik für Herz-, Thorax- und Gefäßchirurgie (HTG) der
Universitätsmedizin Mainz

Bron:
http://www.allgemeine-zeitung.de

https://www.swr.de

 

'Nu weet ik dat ik me niet aanstel'

berichten over gekmakende bromtoon maken veel los.

De berichtgeving op Omroep Brabant over Brabanders die wakker liggen van een
bromtoon, heeft veel losgemaakt. Tientallen reacties kregen we binnen van mensen die
soms tot wanhoop worden gedreven: "Mijn moeder wilde van haar flat springen."
Anderen zijn blij dat ze niet de enige zijn met dit probleem: "Nu weet ik dat ik me
niet aanstel."

Woensdag schreef men over de stichting Laagfrequent Geluid die ook uit Brabant veel
klachten ontving. Donderdag sprak men met René uit Chaam die vermoedde dat de
bromtoon werd veroorzaakt door windmolens bij Hazeldonk.

De stortvloed aan reacties wijst erop dat er veel meer Brabanders last van hebben
dan de tweehonderd die bij de stichting bekend zijn. Een bloemlezing is te lezen op:

http://www.omroepbrabant.nl

 

Wanhopig van die altijd aanwezige brom

Brommen, dreunen, zoemen. Alsof er in de verte een zware dieselmotor draait. Sommige mensen hebben er dag en nacht last van. Hun aantal neemt toe, hun anhoop ook. 'De tranen stonden in mijn ogen, zo veel onbegrip.' Dagblad De Stem besteedt aandacht aan de problematiek van laagfrequent geluid.

Bron / lees het artikel: https://www.bndestem.nl/

 

Jaarrapportage 2017: aantal meldingen explosief gegroeid.

De jaarrapportage 2017 van de Stichting Laagfrequent geluid is uit. Het bevat een samenvatting van de huidige stand van zaken rondom de LFg-problematiek, statistieken en grafieken op basis van de informatie uit ons meldingssysteem en een overzicht van alle meldingen die bij ons zijn binnengekomen. In totaal beslaat het document 128 pagina's.

jaarrapportage

Met deze jaarrapportage ligt er voor het eerst een omvangrijk rapport, waarin de materie in al z'n facetten wordt beschreven. Zo zien we dat het aantal LFg-meldingen dat bij Stichting Laagfrequent geluid binnenkomt, in 2017 explosief is gestegen. Lag het aantal in de jaren ervoor gemiddeld rond de 150 per jaar, vorig jaar kwamen er maar liefst 650 nieuwe meldingen van LFg-hinder binnen. Daarmee is het totaal tot ver boven de 1500 gestegen. Toch lijkt dat nog slechts het topje van de ijsberg te
zijn, getuige de vele verhalen en ervaringen van mensen.

De jaarrapportage 2017 is hier te downloaden en wordt digitaal aan alle betrokken groepen toegestuurd (gehinderden, experts, instanties, overheden, pers etc). Een gedrukte versie kan worden toegestuurd op verzoek en tegen kostprijs (25 euro), door overmaking op rekeningnummer TriodosBank NL 62 TRIO 0781401143 ten name van Stichting Laagfrequent geluid, en onder vermelding van :

- naam- en adresgegevens
- e-mailadres

 

Omroep Brabant: Brabant ligt wakker van gezoem en gebrom

Tussen 2011 en 2017 klaagden 178 Brabanders over een bromtoon. Dat waren er bijna 30 per jaar. Vorig jaar waren dat er 91. Dat blijkt uit cijfers van de landelijke Stichting Laag Frequent geluid (LFg) die alle klachten registreert.
Na media aandacht voor de problematiek stromen nieuwe meldingen uit Brabant binnen, in twee dagen tijd al zo'n 40.
Lees meer op omroep brabant

 

Duitsers vragen kanselier Merkel om aandacht voor en beleid op LFg-gebied:

http://direktzu.de/kanzlerin/messages/tief-frequentes-brummen-durch-infraschall-86618

Grootschalige geluidsoverlast wegens vervanging cv-ketel door warmtepomp

Het plan om de klassieke cv-ketel per 2021 in de ban te doen en te
vervangen door warmtepompen, valt lang niet overal goed. De massale aanleg
van hybride warmtepompen leidt tot een 'kakofonie van geluid' in
Nederlandse straten, vreest Eigen Huis, dat gisteren werd platgebeld
vanwege het nieuws. Bij een warmtepomp hoort namelijk ook een installatie
met ventilator op het dak. Je kunt je voorstellen wat er gebeurt als hele
straten zo'n pomp hebben, aldus een woordvoerder van Eigen Huis, dat leidt
tot tot grootschalige geluidsoverlast in Nederlandse straten en een
permanent gebrom in woonwijken.

Bron / Lees het hele artikel op:
https://www.ad.nl/economie/grootschalige-geluidsoverlast-door-afschaffen-cv-ketel~adec5e86/

Maart 2018

Zorgen om LFg van warmtepompen

Nu de aardgaswinning in Noordoost Groningen gereduceerd wordt, ontstaat er extra aandacht voor warmtepompen als bron van energie / verwarming. Warmtepompen hebben echter ventilatoren en deze staan bekend als mogelijke LFg-veroorzakers. Fabrikanten maken ventilatoren dusdanig dat ze bij levering akelig precies voldoen aan geluideisen. Na de eerste slijtage of plaatsing in onbalans is dat natuurlijk niet meer het geval. Installateurs zullen geen grotere ventilatoren plaatsen dan strikt nodig, dus ze zullen in de praktijk zo vaak mogelijk op vollast = maximale geluidemissie, draaien, want dat is het meest rendabel.

Die ventilatoren voor warmtepompen komen uiteraard op een plek te staan/hangen waar de bewoner er zelf geen last van heeft. In elk geval nabij een gevel = akoestische reflectie nummer 1 = 3 dB extra, maar vaak ook in een of andere hoek bij een uitbouw = reflectie 2 = 6 dB extra. Als je als buurman pech hebt, komt de ventilator in een zogenoemde ruimtehoek (aan drie kanten omsloten, bijvoorbeeld twee wanden en ondergrond of dakoverstek) = reflectie 3 = 9 dB extra aan uitgestraald geluid. Als een partijtje bovenwoningen hun ventilatoren allemaal aan dezelfde gevel hangen - wellicht voorgeschreven - kan de achterwonende buur zijn lol op.

Om deze situatie te voorkomen, zijn een aantal oplossingen mogelijk:

- Grotere ventilatoren dan strikt noodzakelijk (overdimensioneren). Die draaien veel minder vaak op vollast en zijn dus stiller.

- Strengere geluideisen aan ventilatoren. Niet zomaar qua totaalniveau (A-gewogen dB), maar juist per frequentiegebied, gericht op voorkomen van LFg-produktie.

- Aanvullende bouwregelgeving, gericht op LFg, voor ventilatoren (zowel warmtepompen als koeling) en óók de positionering ervan. Niet de kast-emissie, maar de immissie relevante geluidproductie (dus wat na plaatsing aan LFg bij de buurman terecht komt) dient dan decisief te zijn.

Stichting Laagfrequent geluid vraagt aandacht voor deze problematiek, gezien de enorme toename van het aantal warmtepompen in het land.

Bewoners Elst al jarenlang geteisterd door bromtoon: 'Ik kan er niet van slapen'

Inwoners van Elst hebben zich bij gemeente Overbetuwe gemeld met klachten over een lage, brommende toon. Ze ervaren het geluid dat zij al lange tijd horen als hinderlijk en vragen zich af waar het vandaan komt. De gemeente onderzoekt de zaak. "We weten nog niet waar het vandaan komt en of er iets aan te doen is." Mensen kunnen online op een topografische kaart aangeven waar zij het geluid met lage frequentie horen; in de wijk Westeraam zijn meerdere meldingen. "Het is iets wat meerdere mensen bezig houdt. Althans, degenen die gevoelig zijn voor lage tonen. Ik en mijn zoon horen dit nu ongeveer anderhalf jaar. Toen zijn we naar deze straat verhuisd'', vertelt Ruth Ottink uit Elst.

Karlijn Peters-Swank woont sinds vier jaar in Elst en hoort de toon sinds de verhuizing. Het is een lage, indringende zoem, meldt ze. "Ik heb geen idee wat de oorzaak kan zijn. Aangezien ik de enige ben die het thuis hoort, dacht ik in eerste instantie dat het aan mij lag. Maar als ik mijn oren dicht doe, hoor ik het niet meer. Het zit dus niet in mijn hoofd. Als de toon lang aanhoudt, krijg ik hoofdpijn en kan ik niet in slaap komen of verder slapen.''Overdag wordt het geluid niet gehoord. Dat komt waarschijnlijk door de vele andere geluiden, zoals verkeer. Er is dan te veel ruis, aldus de Elstenaren.

Windpark Nijmegen-Betuwe, met vier windmolens bij Oosterhout, is sinds 2016 actief. Bij de start bleek een van de turbines een hinderlijk geluid te maken, maar dat probleem is opgelost, meldt directeur Pim de Ridder. ,,Daarna hebben we nooit meer een melding gehad, tot vorige week. Iemand vraagt ons nu of wij weten waar een laagfrequent geluid vandaan komt. Geen idee, maar we zullen onze molens controleren.''Volgens De Ridder is het erg lastig het hinderlijke geluid te traceren. ,,De wind draagt laagfrequent geluid kilometers ver. Veel mensen horen het niet, maar mensen die er gevoelig voor zijn, kunnen er last van hebben.''

Bron: https://www.gelderlander.nl/betuwe/bewoners-elst-al-jarenlang-geteisterd-door-bromtoon-ik-kan-er-niet-van-slapen~af55bbbd/

Omwonenden Royal Smit: 'Ingesloten door transformatoren'

Ze voelen zich steeds meer ingesloten, de bewoners van seniorenflat Willemsborgh aan de Bilderdijkstraat in Nijmegen. Ingesloten door metershoge transformatoren die worden gefabriceerd door de naastgelegen fabriek van Royal Smit. Een rij van vijf kolossale apparaten staat vlak achter het hek dat de flat scheidt van het fabrieksterrein. ,,Ze staan hier voor de opslag. Volgens mij al sinds november. Het is geen gezicht", moppert bewoner Gerard Mientjes. ,,Zelfs in de gevangenis zie je meer dan hier", beklaagt Theo Hermens zich over het uitzicht vanaf de galerij op de tweede verdieping. Tinie Hermens: ,,Ook de fabriek is steeds verder opgehoogd. Je ziet alleen nog een grijze muurmassa."Gerda Mientjes heeft een haatliefdeverhouding met de fabriek. ,,Mijn opa, vader en broer hebben er gewerkt. Ik snap dat Smit de wereldmarkt op moet. Maar liever niet ten koste van mijn woongenot."

De buurt klaagt ook omdat er vanaf het fabrieksterrein regelmatig een bromtoon klinkt. Op Facebook zijn meer bewoners van het vijf verdiepingen tellende flatgebouw kritisch. Het probleem is niet van vandaag of gisteren. ,,Al in 2008 spraken we hierover met de directie", weet wijkraadbestuurslid Ferry Blüm.Smit Draad bestaat sinds 1913 en was er eerder dan de woonwijk. Met de gemeente is in 2009 gekeken of de producent van vermogenstransformatoren kon verhuizen. Blüm: ,,Toen dat op niets uitliep, heeft Royal Smit besloten te blijven en uit te breiden. Het bedrijf heeft miljoenen geïnvesteerd. Nu gaat het zeker niet meer weg." Toch vindt Blüm niet dat de directie zich onwelwillend opstelt. ,,Volgens de geluidsnorm was het niet nodig, maar Smit heeft als tegemoetkoming naar de buurt nieuwe generatoren aangeschaft. Die maken veel minder lawaai als de transformatoren getest moeten worden."

Smitmanager Ben Engelsman is verbaasd over de klachten over de opslag van de transformatoren. ,,Die heb ik nog niet eerder gehoord. We voeren transformatoren geregeld af, ze zijn al verkocht." Dat er meer transformatoren staan, kan kloppen. ,,De vraag van de markt is groter, dan heb je meer ruimte nodig voor opslag. We kijken of we ook binnen de opslag kunnen uitbreiden."Twee weken geleden ontving hij een klacht over een bromtoon die inderdaad terug is van weggeweest. ,,Vervelend. We investeren al veel geld in geluidsdempende testhuizen. We weten nog niet waar de nieuwe bromtoon vandaan komt. Het probleem heeft onze aandacht."

Bron: https://www.gelderlander.nl/nijmegen-e-o/omwonenden-royal-smit-ingesloten-door-transformatoren~a4c06a70/


Cursus Laagfrequent geluid

In samenwerking met DPA Cauberg-Huygen en DPA Academy organiseert ENMO Sound & Vibration Technology de cursus Laagfrequent Geluid (LFG). In deze cursus leert u wat laagfrequent geluid is, hoe het gemeten kan worden, wanneer het als hinderlijk beoordeeld kan worden en welke alternatieven u gehinderden kunt bieden.

ENMO organiseert deze cursus op donderdag 1 maart 2018 van 9.30u tot 16.30u (inloop vanaf 9.00u) in de opleidingsruimte van het Nederlandse kantoor van ENMO Sound & Vibration Technology te Arnhem (IJsselburcht 3), Nederland.

De cursus, die in de Nederlandse taal zal worden gegeven, is bedoeld voor akoestisch adviseurs, milieudeskundigen en medewerkers van Regionale Uitvoeringsdiensten, studiebureaus, gemeenten, provincies, ministeries en GGD's.

Tijdens deze dag zullen Carel Ostendorf en Piet Sloven de docenten zijn. Carel Ostendorf is als specialist in geluid en trillingen verbonden aan DPA Cauberg-Huygen. Carel is medeauteur van de SBR-richtlijn over trillinghinder. Piet Sloven was vele jaren werkzaam bij Milieudienst DCMR en is gespecialiseerd in hinder van geluid zoals bouwlawaai en autoriteit op het gebied van LFG. Beide docenten hebben meerdere internationale publicaties op hun naam staan.

Aanmelding / Bron: http://www.enmo.eu/blog/2018/01/11/2738/

Februari 2018

Rijdende Rechter / Erkenning voor LFg

In een uitzending van de Rijdende Rechter op 30 januari j.l. werd een zaak van LFg-overlast in Maastricht behandeld.
Mevrouw Halmans uit die stad wordt al twee jaar knettergek van een soort denderend, laag geluid. Ze vermoed dat de bron van dit LFg bij de buren ligt.
Rijdende Rechter Meester John Reid reisde af naar Limburg om zelf te luisteren wat mevrouw Halmans ervaart en denkt.
Uit onderzoek blijkt inderdaad dat er sprake is van LFg, dat mevrouw Halmans dat kan waarnemen en dat de oorzaak deels bij (de cv ketel van) de buren ligt.

Bekijk de uitzending op: https://rijdenderechter.kro-ncrv.nl/uitzendingen/helse-herrie
Bekijk de uitspraak van de Rijdende Rechter op: https://rijdenderechter.kro-ncrv.nl/files/halmans-limpens_vs_damen_maastricht.pdf

Januari 2018


LFg in Hortusbuurt Groningen


Sinds afgelopen najaar klagen enkele bewoners van de Hortusbuurt te Groningen over laagfrequente tonen die hen 's nachts wakker houden. De gemeente heeft een meetonderzoek ingesteld en vastgesteld dat er inderdaad LFg aanwezig is. Een oorzaak is nog niet gevonden.

Indien u in de Hortusbuurt te Groningen woont en hinder heeft, dan kunt u het melden bij het Meldpunt Overlast en Zorg. E-mail: hortusebbinge@gmail.com.
Telefoon: 050-5875885.

December 2017

Update LFg meldingen

Na het record aantal LFg-klachten (100) die in oktober van dit jaar bij Stichting Laagfrequen geluid zijn binnen gekomen, geeft ook de maand november een fors aantal meldingen te zien (80). Deze meldingen komen uit het hele land, betreffen zowel man als vrouw en bevestigen de tendens dat melders steeds jonger zijn; ook mensen tussen de 25 en 35 jaar melden steeds vaker ernstige overlast / gezondheidsschade
vanwege bromtonen / laagfrequent geluid. Daarbij is de gemelde waarneming niet alleen die van geluid, maar eveneens vaak die van trilling en / of druk.

Ook deze update t/m november 2017 geeft een onthutsend beeld van de LFg-situatie in het land en de pijn en wanhoop waar mensen, vaak zonder uitzicht op verbetering, mee te maken hebben. Stichting Laagfrequent geluid roept daarom alle betrokken instanties op samen met ons werk te maken van de zo broodnodige erkenning, breed wetenschappelijk onderzoek en werkelijke oplossingen op dit terrein.

Voor het meldingenoverzicht, klik hier.

Burgerinitiatief Stop de bouw van windmolens op land

Volgens de planning van de overheid moeten er door heel Nederland windturbines worden gebouwd. Deze windturbines, die inmiddels hoger zijn dan de Euromast, veroorzaken overlast door laagfrequent geluid, slagschaduw en horizonvervuiling. Daarom is er een burgerinitiatief gestart om de Tweede Kamer te bewegen de bouw van windmolens op land te stoppen / te beperken tot zee. Stichting Laagfequent geluid steunt dit initiatief.

Voor dit burgerinitiatief / om het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen, zijn 40.000 ondertekeningen nodig.

Voor meer informatie, zie de website: http://stopdebouwvanwindmolensopland.nl/

Voor het ondertekenen van de petitie, zie de website: http://www.petitie24.nl/petitie/1298/stop-de-bouw-van-windmolens-op-land

November 2017

Aantal LFg-meldingen slaat alle records.

Het aantal LFg-meldingen dat in oktober 2017 bij Stichting Laagfrequent geluid is binnen gekomen, slaat alle records, 100, om precies te zijn. De laatste maanden liep het aantal meldingen al op van zo'n 15 per maand, naar 50 per maand. Daarbij valt op dat melders steeds jonger zijn, ook twintigers ervaren ernstige hinder van LFg. Deze ontwikkeling van een snelle toename aan klachten is zorgwekkend te noemen, temeer daar dit slechts het topje van de ijsberg lijkt te zijn.

Uit de meldingen blijkt ook dat de mate van hinder qua volume, continuïteit en verspreiding sterk is toegenomen. Het bromt steeds harder, steeds vaker en bijna overal. Bovendien melden mensen steeds vaker het nare gevoel van trilling, de Brom is meer dan horen / geluid alleen. "Hinder" is in deze context daarom niet het goede woord meer, mensen zijn de wanhoop nabij, ontwikkelen steeds meer lichamelijke klachten en vallen sociaal-maatschappelijk uit. De situatie van velen is schrijnend te noemen, in een klimaat waar erkenning, aandacht en werkelijke oplossingen nog ver weg lijken te zijn.

Stichting Laagfrequent geluid roept daarom verantwoordelijke instanties op de problematiek serieus te nemen, slachtoffers erkenning te geven en snel met beleid op LFg-gebied te komen. Breed wetenschappelijk onderzoek naar de relátie van de emissie aan LFg (en verwante zaken zoals EMv) enerzijds, en de lichámelijke perceptie en impact anderzijds, is dringend nodig. Want alleen als we die relatie werkelijk begrijpen, kunnen we ook adequate maatregelen nemen en oplossingen gaan zoeken. Belangrijk daarbij is dat zowel slachtoffers als experts vanuit verschillende disciplines (o.a. kno, neurologie) worden betrokken. Alleen als we allen op een respectvolle manier samenwerken, kunnen we deze materie ontrafelen en mensen weer zicht geven op een normaal en menswaardig leven.

Voor het LFg-meldingen overzicht van februari t/m oktober 2017, klik hier.
Voor het LFg-meldingen overzicht van oktober 2014 t/m januari 2017, klik hier.

 

Vlamingen starten online petitie om laagfrequent geluid te stoppen


PETITIE:

Wij streven allen naar een leefbare maatschappij waarbij laagfrequent geluid wordt teruggedrongen.

Laagfrequent geluid (<125 Hz) is een sterk toenemend, maar onderschat fenomeen. Honderden mensen horen dag en nacht het constante gebrom van industriële installaties en landbouwactiviteiten. Een gebrom dat nooit ophoudt waardoor zij de wanhoop nabij zijn (slapeloosheid, depressie, hartfalen,...).

De geluidsnormen voldoen niet en worden door bedrijven vaak niet gerespecteerd. Officiële instanties reageren niet. Tijd om het gebrom te stoppen!

Ons verzoek:

- de emissie van laagfrequent geluid, infrasoon geluid en trillingen in de maatschappij terugdringen aan de hand van strengere geluidsnormen- en controles;
- erkenning, herkenning en bescherming van gedupeerden van laagfrequent geluid, infrasoon geluid en trillingen bevorderen;
- onderzoek en kennis(deling) betreffende laagfrequent geluid, infrasoon geluid en trillingen

Stop het laagfrequent geluid!

Onderteken de petitie: http://petitie.be/petitie/stop-het-laagfrequent-geluid


Oktober 2017

Laagfrequent geluid teistert Hoorn en omgeving.

HOORN - Een mysterieus geluid drijft veel inwoners van de Hoornse wijken Kersenboogerd, Vogelenwijk en Risdam tot waanzin.
Op social media en tegenover NH Nieuws regent het reacties van honderden wanhopige mensen die last hebben van wat als een "zeer irritante, zware, diepe, donkere bromtoon" wordt beschreven.

Grote vraag is: waar komt dat geluid toch vandaan?

Bron / lees het hele artikel op:

http://www.nhnieuws.nl/nieuws/214071/Horinezen-worden-gek-van-mysterieus-geluid


Cursus Laagfrequent geluid

Op donderdag 23 november organiseert DPA Cauberg-Huygen weer een cursus
over de onderzoeksmogelijkheden, de objectivering van hinder en de omgang
met gehinderden inzake de problematiek van Laagfrequent geluid. De cursus
is bedoeld voor akoestisch adviseurs, milieudeskundigen en medewerkers van
Regionale Uitvoeringsdiensten, gemeenten, provincies, ministeries en
GGD's.

Docenten zijn Carel Ostendorf en Piet Sloven. Carel Ostendorf is als
specialist in geluid en trillingen verbonden aan DPA Cauberg-Huygen. Carel
is medeauteur van de SBR-richtlijn over trillinghinder. Piet Sloven was
werkzaam bij Milieudienst DCMR en is gespecialiseerd in hinder van geluid
zoals bouwlawaai en autoriteit op het gebied van LFg. Beide docenten
hebben meerdere internationale publicaties op hun naam staan.

Voor meer informatie:
https://www.dpa.nl/engineeringconsultancy/cauberg-huygen/cursusaanbod/laagfrequent-geluid/

September 2017

Presentaties LFg-bijeenkomst Vereniging Leefmilieu

Op 29 september heeft Vereniging Leefmilieu te Amersfoort een publieksbijeenkomst georganiseerd om de stand van zaken rond LFg op een rijtje te zetten.

De gehouden presentaties, waaronder die van Stichting Laagfrequent geluid, zijn nu te downloaden op de site van Leefmilieu:
http://www.leefmilieu.nl/lfg

Uitzending KRO-NCRV progamma De Monitor over Bromtonen / Laagfrequent geluid

Zondag 10 september heeft het KRO-NCRV programma De Monitor haar uitzending gewijd aan de problematiek van Bromtonen / Laagfrequent geluid (https://demonitor.ncrv.nl/uitzendingen/geluidsoverlast-door-bromtonen).

In de weken ervoor hebben onderzoeksjournalisten Auke Schouwstra en Niels van Nimwegen uitgebreid gesproken met zowel de waarnemers van Bromtonen / Laagfrequent geluid, als betrokken geluidexperts en overheidsinstanties.

Het hele dossier is te vinden op de website van De Monitor:
https://demonitor.ncrv.nl/geluidoverlast

Ook kan er nog steeds gemaild worden met de onderzoeksjournalisten via: demonitor@kro-ncrv.nl

Augustus 2017


LFg bijeenkomst Vereniging Leefmilieu 29 september 2017

Op vrijdag 29 september organiseert Vereniging Leefmlieu te Amersfoort een bijeenkomst over de aanpak van de problematiek van laagfrequent geluid. In het ochtenddeel van het programma wordt de stand van zaken op een rijtje gezet, 's middags wordt in kleinere groepen met elkaar doorgepraat over mogelijke vervolgstappen.

Aan de orde komen o.a. de in kaart gebrachte meldingen, de techniek van het (zelf) meten en de, voorlopig, herziene GGD Richtlijn.

Voor meer informatie en aanmelding: http://www.leefmilieu.nl/lfg

Augustus 2017

Overzicht meldingen (geanonimiseerd) bijgewerkt.

Sinds 2011 houdt Stichting Laagfrequent geluid een overzicht bij van alle meldingen die bij ons binnenkomen. Vanaf oktober 2014 hebben we deze meldingen, geanonimiseerd, samengevat op het tabblad 'verhalen' van onze website (http://laagfrequentgeluid.nl/html/verhalen/verh.html).

In februari 2017 zijn we overgegaan op een nieuw, geautomatiseerd meldingssysteem. De meldingen die sindsdien via dit systeem zijn binnengekomen, zijn nu verwerkt en opgenomen in een nieuw, geanonimiseerd overzicht. Ook dit overzicht is geplaatst op het tabblad 'verhalen' van onze website.

Klik hier voor een overzicht van alle meldingen (geanonimiseerd) vanaf februari 2017 (nieuw meldingssysteem)

Augustus 2017

In 2016 hebben RIVM en GGD de Richtlijn over laagfrequent geluid uit 2002 (voorlopig) herzien. Deze GGD Richtlijn worden gebruikt door GGD-medewerkers medische milieukunde om melders van LFg de juiste hulp te kunnen bieden.

Omdat gedurende het opstellen van deze herziene Richtlijn een nieuwe aanpak is voorgesteld, wordt deze richtlijn gepubliceerd als voorlopige Richtlijn. In de komende jaren wordt ervaring opgedaan met de voorgestelde aanpak. Er worden afspraken gemaakt over een evaluatie. De resultaten zullen worden meegenomen in het traject om daarna de Richtlijn definitief vast te stellen. Een externe commentaarronde wordt in dat traject voorzien. *

Stichting Laagfrequent geluid heeft kennis genomen van deze Richtlijn Meldingen over een bromtoon, Voorlopige GGD-richtlijn Medische Milieukunde, RIVM Rapport 2016-0014, R. Slob et al. en gesteld dat zij zich maar ten dele in kan vinden in de Richtlijn, de geschetste problematiek en de adviezen die de GGD krijgt aangereikt om meldingen van een bromtoon te behandelen. In een document schetst Stichting Laagfrequent geluid daarom haar visie op de materie en Richtlijn. Dit doet zij aan de hand van in de loop der jaren opgebouwde kennis en waarnemingen van honderden melders, van buitenlandse zusterorganisaties en van diverse experts die zich met het onderwerp bezighouden.

Het document is in mei 2017 met het RIVM besproken.

Klik hier om het document te downloaden.

Klik hier voor een impressie verslag van het overleg.

Voor de GGD Richtlijn, klik hier of kijk op de rivm website.

* © RIVM 2016

Augustus 2017

Oproep programma De Monitor

Aan de oproep van de programmamakers van het KRO-NCRV programma De Monitor om hinder van laagfrequent geluid te melden, is massaal gehoor gegeven. De respons is dusdanig groot dat men er helaas niet in zal slagen iedereen persoonlijk te spreken. Desondanks zijn tips nog steeds welkom, alle input is voor hen bijzonder nuttig en wordt ook op prijs gesteld.

Dus ben je een bewoner die last heeft van laagfrequent geluid, ambtenaar, geluidsdeskundige, raadslid of wethouder en heb je ervaring met dit onderwerp? Mail hen dan op: demonitor@kro-ncrv.nl

Juli 2017

Belangengroep Bromtoon Zutphen stopt

Sinds 2014 is belangengroep Bromtoon Zutphen bezig geweest om de overlast door bromtonen in Zutphen bekender te maken bij lotgenoten, overheden en hulpverlenende instanties.
Dat deden we door kennis te vergaren en op zoek te gaan naar mogelijke bronnen. En dan nu het besluit te stoppen….

Lees verder op: http://bromtoonzutphen.nl/waarom-stopt-de-belangengroep/


Microflown onderzoek Zutphen

Het bedrijf Microflown heeft in het weekend van 3 tot 5 december 2016 op 6 verschillende plaatsen in Zutphen metingen gedaan in verband met de overlast van laagfrequent geluid en trillingen.

Het onderzoeksrapport is nu beschikbaar en te downloaden op de site van Belangengroep Bromtoon Zutphen: http://bromtoonzutphen.nl/microflown-rapport/

Juni 2017

Oproep van de programmamakers van het NCRV programma De Monitor

Met enige regelmaat krijgen we tips over Laagfrequent Geluid. Zoveel dat
we hier meer onderzoek naar willen doen. Wat doet het met je gezondheid?
En is het inderdaad moeilijk om op te handhaven? Ben je een bewoner die
last heeft van laagfrequent geluid, ambtenaar, geluidsdeskundige, raadslid
of wethouder en heb je ervaring met dit onderwerp? Mail ons dan op:
demonitor@kro-ncrv.nl

Lees hier hoe een bromtoon Schiedammers uit hun slaap houdt: https://demonitor.ncrv.nl/geluidoverlast

Mei 2017

Jaarlijks overleg RIVM

"Op 8 mei heeft het jaarlijkse overleg plaatsgevonden tussen Stichting
Laagfrequent geluid en het RIVM. Onderwerpen die dit jaar aan de orde
kwamen waren o.a.:

‐De omvang en ernst van de LFg problematiek;
‐Reactie op de voorlopige herziene GGD‐richtlijn Medische Milieukunde,
RIVM rapport;
‐Wetenschappelijk onderzoek;
‐Meetmethode voor Laagfrequent geluid.

Klik hier voor een impressieverslag van het overleg."

April 2017

Gehoordrempel onderzoek Gelderse GGD'en, Omgevingsdiensten en LUMC

In 2016 hebben het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en de Gelderse GGD'en en Omgevingsdiensten onderzoek gedaan naar de gehoordrempel van mensen die hinder hebben van laag frequent geluid (LFg). Uit het onderzoek blijkt dat de gehoordrempel van LFg-gehinderden niet lager is dan die van andere mensen. Men concludeert daaruit dat het niet aannemelijk is dat een externe geluidsbron deze hinder veroorzaakt, in situaties waarin de gehinderde de enige is die de bromtoon hoort en/of waarin bij een geluidmeting geen geluid wordt gemeten dat de hinder kan verklaren.

Stichting Laagfrequent geluid kan zich niet vinden in de opzet van dit onderzoek en deze conclusie. Het gaat geheel voorbij aan de essentiële en wetenschappelijke vraag op wélke manier de mens een bromtoon waarneemt en waaruit deze bromtoon bestaat.

Voor de gehele reactie van Stichting Laagfrequent geluid klik hier.

April 2017

Duitse LFg-Richtlijn

Het Duitse Umweltbundesamt heeft, in opdracht van het Duitse ministerie van Economische Zaken, in maart 2017 een LFg richtlijn gepubliceerd. Deze richtlijn beperkt zich (nog) tot LFg-conflictproblemen in de woonomgeving (door b.v. warmtepompen), maar is een teken van erkenning voor deze snel toenemende problematiek. De Richtlijn bevat een leidraad voor de aanpak LFg-van klachten / konflikten en wil tevens bijdragen aan het creëren van een groter bewustzijn van de LFg-problematiek.

In Nederland bestaat van Rijksoverheidswege geen beleid op gebied van laagfrequent geluid.

Voor de Duitse Richtlijn, klik hier

April 2017

Ingenieur van het Jaar 2017

Dr. ir. Rick Scholte (38), founder en managing director bij Sorama B.V is verkozen tot Ingenieur van het Jaar 2017. Hij ontving de Prins Friso Ingenieursprijs op de TU Delft, in het bijzijn van Prinses Beatrix en Prinses Mabel, uit handen van Gerald Schotman, president van het Koninklijk Instituut Van Ingenieurs (KIVI).
Het instituut kent de prijs jaarlijks toe.

"Met Rick Scholte hebben we een ingenieur in een vakgebied dat de komende jaren meer aandacht verdient. Rick blinkt uit doordat hij slimme en betaalbare oplossingen voor geluidsproblematiek weet te realiseren die impact hebben op zowel de volksgezondheid als veiligheid. Daarbij weet hij industrie en kennisinstituten knap te verenigen", aldus juryvoorzitter Micaela dos Ramos.

Rick Scholte studeerde Elektrotechniek aan de Universiteit Twente. Na zijn promotie aan de TU Eindhoven richtte hij het bedrijf Sorama Sound Imaging op. Dit bedrijf richt zich op het in kaart brengen en opheffen van (LF) geluidsoverlast, een belangrijk gezondheidsrisico in de 21ste eeuw. Zijn gepatenteerde methode om geluid driedimensionaal in beeld te brengen, helpt bij het verminderen van geluidsoverlast door industriële producten.

Bron: https://www.kivi.nl/nieuws/artikel/ondernemende-geluidsjager-rick-scholte-wint-prins-friso-ingenieursprijs

Januari 2017

Nieuw Meldingsformulier

Vanaf 1 januari 2017 heeft Stichting Laagfrequent geluid een nieuw en specifiek voor LFg ontworpen meldingsformulier online gezet (http://www.laagfrequentgeluid.nl/wordpress/meldingsformulier). Deze automatisering was nodig omdat het handmatig en persoonlijk beantwoorden van steeds meer meldingen niet meer hanteerbaar was.

De Stichting verzamelt meldingen om verantwoordelijke instanties te wijzen op de ernst van het probleem, de noodzaak tot wetenschappelijk onderzoek en het vinden van oplossingen. Op basis van een korte, maar efficiënte vragenlijst kunnen nu jaarlijks rapporten worden gemaakt en gegevens op een gestructureerde wijze met elkaar vergeleken worden.

December 2016

Microflown onderzoek Zutphen

Het bedrijf Microflown heeft in het weekend van 3 tot 5 december 2016 op 6 verschillende plaatsen in Zutphen metingen gedaan in verband met de overlast van laagfrequent geluid en trillingen.
Gedupeerden die eerder officiële melding deden van hinder (Zutphen en omstreken) kregen de mogelijkheid om deel te nemen via het bijhouden van een vragen/turflijst. De organisatie was in handen van Omgevingsdienst Achterhoek, opdrachtgever was de gemeente.

Het is nu wachten op de resultaten. Gezien de grote hoeveelheid verkregen data kan de uitslag enkele maanden op zich laten wachten.

Zie voor meer info het bericht op:
http://bromtoonzutphen.nl/brief-aan-de-gemeente-raad-na-microflown-onderzoek/

November 2016

Wederom uitstel LFg-onderzoek Zutphen

Het voor het weekend van 12 november geplande onderzoek door Microflown echnologies
naar laagfrequent geluid in Zutphen en omgeving is op het laatste moment afgeblazen. In dit weekend blijkt ProRail aan de slag te gaan rond station Zutphen, overdag en 's nachts.
Om een goede 'geluidskaart' te kunnen maken is het nodig dat er gemeten kan worden onder normale omstandigheden. Het lawaai van ProRail maakt dat
onmogelijk. Er wordt een nieuwe datum gezocht voor het onderzoek.

Oktober 2016

Vereniging Leefmilieu stopt per 2017 met registreren en rapporteren van LFg klachten.

Vereniging Leefmilieu stopt per 2017 met het registreren en rapporteren van LFg klachten. Door verschillende redenen loopt het aantal meldingen terug. Deze terugloop kan het verkeerde signaal geven, ministeries en GGD's zouden de indruk kunnen krijgen dat het probleem kleiner wordt. Dit klopt echter beslist niet en is niet de indruk die Leefmilieu wil vestigen.

Daarnaast moet de Vereniging, die louter bestaat uit vrijwilligers, haar tijd zorgvuldig besteden. Belangrijke onderwerpen die uit de meldingen naar voren zijn gekomen, zoals LFg en houtstook, hebben een vaste plaats gekregen in hun beleid, en zij zetten hun capaciteit graag in op deze onderwerpen. Een van de zaken waar Leefmilieu zich bijvoorbeeld op wil richten is het samenbrengen van mensen en zo tot kennisuitwisseling te komen en het onderzoeken van mogelijkheden om mensen zelf te laten meten.

2016 zal het laatste jaar zijn dat men LFg-klachten bij Leefmilieu kan registeren. Hierover zal in 2017 dan het laatste rapport verschijnen.

September 2016

Vereniging Leefmilieu Rapportage Meldingen Milieu en Gezondheid 2015:
Woongenot verziekt door milieuoverlast

Veel mensen zien hun woongenot totaal verziekt door milieuoverlast, zo blijkt uit de vierde rapportage over de meldingen milieu en gezondheid. Laag frequent geluid, elektromagnetische straling en luchtvervuiling (80% door houtstook) zijn de meest genoemde bronnen die hiervan de oorzaak zijn.

De melders worden letterlijk ziek door de milieuoverlast, zij rapporteren een veelheid aan gezondheidsklachten. Laag frequent geluid veroorzaakt voornamelijk slecht slapen, vermoeidheid en stress. Dit zijn klachten die ook bij elektromagnetische straling veelvuldig worden genoemd. Bij luchtvervuiling zijn de belangrijkste klachten ademhalingsklachten, hoofdpijn en geïrriteerde ogen. De melders kunnen in hun eigen huis niet ontsnappen aan de milieuoverlast, het dringt letterlijk hun woning binnen. Dit maakt de impact zeer groot en veel melders schrijven de wanhoop nabij te zijn. Bij hun pogingen om de milieuoverlast op te sporen en/of terug te dringen stuiten ze vaak op onbegrip, blijkt gedegen meting van de overlast moeilijk te krijgen en ontbreekt het aan wet- en regelgeving om bronnen aan te pakken. De roep om erkenning van de problemen, goede meetmethoden voor persoonlijke situaties en wet- en regelgeving blijft daarom onverminderd staan!

Het rapport is naar alle GGD-en in Nederland verstuurd, naar de Gezondheidsraad en de ministeries VWS en I&M. In de begeleidende brief bij het rapport vraagt Leefmilieu speciaal aandacht voor de problematiek van laagfrequent geluid, houtstook én elektromagnetische velden (EMV), omdat hierover veel meldingen gedaan zijn en dit allemaal overlast is die mensen ín hun eigen woning raakt. Het ministerie van I&M heeft Leefmilieu een uitgebreide reactie gestuurd. Rapport, brief en reactie zijn op de website van Leefmilieu (www.leefmilieu.nl) geplaatst.

Bron: http://www.leefmilieu.nl/

September 2016


Microflown onderzoek Zutphen vertraagd tot november

ZUTPHEN - Nog dit najaar begint in Zutphen en omgeving een onderzoek naar de mogelijke bronnen van zogenoemde bromtonen. Op verschillende plekken in en rondom de Hanzestad worden trillingen gemeten en in kaart gebracht. De studie naar laagfrequent geluid is eerder vertraagd omdat de voorbereidingen meer tijd hebben gekost. Onder meer omdat het onderzoeksgebied zo groot is, het gaat om de hele gemeente Zutphen, was meer aanvullende hardware nodig. Dan gaat het met name om opslagcapaciteit. Het onderzoek wordt in november uitgevoerd door Microflown Technologies. Dit bedrijf uit Arnhem gaat in opdracht van de gemeente Zutphen een audiogram maken. Dit moet een beeld geven van mogelijke veroorzakers van het in Zutphen gehoorde geluid.

Laagfrequent geluid is geluid in het laagst hoorbare frequentiegebied. Dit soort geluid - tussen de vier en honderdvijfentwintig Hertz - kan ver dragen (tot wel vijftig kilometer) en zelfs door muren en ramen heen gaan, waardoor de herkomst ervan moeilijk te bepalen is. In Zutphen zijn meer dan honderd meldingen gedaan van overlast. Mensen die last hebben van de bromtonen, kunnen vaak niet slapen door de laagfrequente geluidsgolven of trillingen en ervaren vaak ook fysiek ongemak.

Het onderzoek moet een aanvulling vormen op lopende studies van verschillende omgevingsdiensten, die al enkele jaren in opdracht van de gemeente en de provincie Gelderland speuren naar de bron van de bromtonen.

Bron:

http://www.destentor.nl/regio/zutphen/zutphen-dit-najaar-uitgekamd-naar-veroorzaker-bromtonen-1.6449938

Mei 2016

GGD Richtlijn LFg

GGD'en en andere organisaties ontvangen regelmatig meldingen van mensen die een bromtoon horen en daar gezondheidsklachten van ondervinden. Ze wijten de bromtoon vaak aan laagfrequent geluid (LFG) in hun omgeving. Dergelijke meldingen zijn complex en in veel gevallen blijkt het moeilijk om tot een goede oplossing te komen.

In samenwerking met de GGD'en heeft het RIVM een richtlijn opgesteld om de melders de juiste hulp te kunnen bieden. Het horen van een bromtoon Een bromtoon wordt vaak omschreven als brommen, dreunen of zoemen. Mensen die erdoor gehinderd worden, melden vaak diverse gezondheidsklachten, waaronder slecht slapen en concentratieverlies. Het horen van een bromtoon kan veroorzaakt worden door externe bronnen of een medische oorzaak hebben, zoals oorsuizen. Laagfrequent geluid (LFG)

Voorbeelden van bronnen van LFG zijn wasmachines, ventilatoren, verwarmingspompen, discotheken, pompen van zware industrie en (zwaar) weg- en vliegverkeer, maar ook natuurlijke bronnen zoals de wind en de donder. LFG is geluid met een frequentie onder de 100 Hertz. Het heeft een lange golflengte, waardoor het weinig gedempt wordt door de omgeving. LFG kan daardoor op grote afstand (kilometers) te horen zijn.

Dit maakt het moeilijk om de precieze geluidsbron te achterhalen. Voorlopig karakter De richtlijn heeft een voorlopig karakter omdat een nieuwe aanpak is voorgesteld voor de wijze waarop de GGD om kan gaan met meldingen van een bromtoon. Daarmee kan worden ingeschat of er al dan niet een externe bron aanwezig is. De komende jaren wordt hiermee ervaring opgedaan. Na de evaluatie zal de richtlijn indien nodig worden aangepast en omgezet in een definitieve richtlijn.

Bron: http://www.rivm.nl

Het volledige rapport is hier te downloaden

 

Mei 2016

lezing gegeven door akoestisch specialist ir. Chris van Dijk

Bij de VVM, netwerk van milieuprofessionals, werd 18 mei een lezing gegeven door akoestisch specialist ir. Chris van Dijk (Alara-Lukagro BV, Noise Control Solutions) Onderwerp van deze lezing was de ontwikkeling van een draagbare, betaalbare en toegankelijke meetset voor laagfrequent geluid.
De heer van Dijk werkt samen met verschillende professionals aan een meetset die het mogelijk moet maken om met beperkte middelen een LFg gehoortest (gebied tussen 16 Hz en de 100 Hz) nauwkeurig uit te voeren. De testset zal bestaan uit een aangepaste koptelefoon die op een PC met meetprogramma kan worden aangesloten.

Met deze testset kan de individuele hoorbaarheid van LFg gemeten worden, de test kan echter geen uitspraak doen over de eventuele hinderlijkheid van laagfrequent geluid. Doel van deze test is om de kennis over de gevoeligheid van het gehoor in het laagfrequente gebied te vergroten. Wordt vervolgd. http://www.vvm.info/

Maart 2016

Duitsland

Ook in Duitsland speelt het probleem van laagfrequent geluid al geruime tijd. De Duitse televisie (NDR) zond deze week een korte reportage uit over klachten uit de omgeving van Buchholz nabij Hamburg. Net zoals in Nederland rijst ook daar het vermoeden dat elektriciteit en/of elektro-magnetische velden betrokken kunnen zijn bij de problematiek, al wordt dat door veel wetenschappers met scepsis ontvangen.

In de reportage suggereert Dr. Thomas-Carl Stiller dat mensen het 'waarnemingsvermogen' kunnen hebben om laagfrequente geluiden afkomstig van elektro-magnetische velden te kunnen 'horen'. Hoe dat fysiologisch precies in elkaar zit, kan hij echter niet zeggen.

Stichting Laagfrequent Geluid dringt daarom al geruime tijd aan op breed wetenschappelijk onderzoek naar de relátie tussen de emissie van laagfrequent geluid en elektro-magnetische velden enerzijds, en de lichámelijke waarneming (horen én voelen / trillen) door en gevolgen voor de mens anderzijds. Gedegen inzicht in deze relatie is absoluut noodzakelijk om het probleem werkelijk te kunnen duiden en gerichte oplossingen te kunnen zoeken. Daarbij is haast geboden, nu de problematiek snel om zich heen grijpt en mensen in toenemende mate te lijden hebben onder een steeds heftiger wordende brom.

Stichting Laagfrequent Geluid werkt steeds meer samen met identieke buitenlandse organisaties, zoals de Duitse, gezien het feit dat het probleem mondiaal is en inzicht en oplossingen op basis van internationale kennis en onderzoek gevonden zullen moeten worden.

Voor de NDR-uitzending zie deze link:

Mysteriöses Brummen nervt (nicht nur) in Buchholz

Maart 2016

Onderzoek RIVM LFg problematiek

Het ministerie van I&M (Infrastructuur & Milieu) heeft het RIVM (Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu) opdracht gegeven om in 2016 de problematiek van LFg nader in kaart te brengen. Aanleiding daartoe is het toenemende aantal vragen over laagfrequent geluid en de toenemende behoefte aan kennisopbouw ten behoeve van beleidsondersteuning.

Centraal in het onderzoek staan:

- Bepalen van aard, aantal en omvang van het probleem
- Update van literatuur op het gebied van LFg en hinder
- Bepaling hoe LFg binnen bestaande kaders kan worden verbeterd en welke aangrijpingspunten voorhanden zijn in bestaande wet- en regelgeving om LFg terug te dringen

Stichting Laagfrequent Geluid zal op basis van haar kennis, inzichten, contacten en meldingen mede input leveren voor dit onderzoek.

Maart 2016

Gemeente Zuidhorn

Het onderzoek naar laagfrequent geluid in de gemeente Zuidhorn is afgerond. De geluidsmetingen zijn eind november 2015 uitgevoerd door geluidsspecialisten van de Omgevingsdienst Groningen, in samenwerking met (de nieuwste meetapparatuur van) Microflown Technologies. Samengevat heeft het onderzoek volgende resultaten opgeleverd:

  • De onderzoekers van de Omgevingsdienst Groningen en Microflown Technologies hebben met grote nauwkeurigheid meerdere laagfrequente tonen vastgesteld.
  • De laagfrequente tonen, die vastgesteld werden tijdens de periodes dat inwoners aangaven ernstige hinder te ervaren, zijn zowel afkomstig van het NAM terrein als ook van bronnen daarbuiten.
  • Door de ODG is bij de mensen thuis ook laagfrequent geluid vastgesteld. In de woning gelegen nabij het NAM terrein Grijpskerk lijkt een verband te zijn met het laagfrequent geluid dat Microflown meet rondom het NAM terrein. Bij de andere drie personen lijkt er geen direct verband te zijn.


Deze onderzoeksresultaten zijn conform de verwachtingen en de inzichten die we momenteel hebben. Aan de ene kant is er duidelijk laagfrequent geluid aanwezig, gemeten en te relateren aan industriële processen. Aan de andere kant is er nog veel onduidelijkheid over de wijze waarop mensen laagfrequent geluid waarnemen en welke bronnen daarvoor verantwoordelijk zijn.

Daarvoor is breed wetenschappelijk onderzoek nodig naar de relatie tussen de emissie van laagfrequent geluid en elektro-magnetische velden enerzijds, en de lichamelijke / biofysische perceptie door de mens anderzijds. Alleen als we die relatie werkelijk doorgronden, kunnen we ook gerichte oplossingen zoeken en vinden.

Voor het persbericht van de gemeente Zuidhorn klik hier

Februari 2016

Gemeente Almere vraagt Minister om norm voor laagfrequent geluid

De gemeente Almere roept minister Schultz van Infrastructuur en Milieu op om met een landelijke norm te komen voor laagfrequent geluid. De gemeenteraad nam 24 februari een motie aan van D66, PvdA, CDA en SP om de minister een brief daarover te sturen.

Al eerder stuurden de gemeenten Nijmegen, Zuidhorn en de provincie Groningen een brief aan de minister met dezelfde strekking, helaas zonder resultaat.

Februari 2016

Cursus: Laagfrequent geluid

Carel Ostendorf (DPA Cauberg-Huygen) en Piet Sloven (Milieudienst DCMR) organiseren voor de tweede keer een cursus over laagfrequent geluid, dit keer in samenwerking met ENMO Sound & Vibration Technology:

Als laagfrequent geluid (lfg) in het totaalgeluid opvalt, kan het de geluidhinder snel bepalen. Maar in tegenstelling tot andere expliciet hinderlijke geluiden, krijgt lfg vaak geen andere aandacht dan het gebruikelijke onderzoek en een aparte normstelling. De bron van lfg zorgt voor een extra complicatie: die is lang niet altijd te vinden. In deze cursus leer je meer over de onderzoeksmogelijkheden, de objectivering van hinder en de omgang met gehinderden. Na afloop weet je wat lfg is, wanneer het als hinderlijk beoordeeld kan worden en welke alternatieven je gehinderden kunt bieden.

Voor wie: De cursus is bedoeld voor akoestisch adviseurs, milieudeskundigen en medewerkers van Regionale Uitvoeringsdiensten, gemeenten, provincies, ministeries en GGD's.

Docenten: Carel Ostendorf is als specialist in geluid en trillingen verbonden aan DPA Cauberg-Huygen. Carel is medeauteur van de SBR-richtlijn over trillinghinder. Piet Sloven is werkzaam bij Milieudienst DCMR en gespecialiseerd in hinder van geluid zoals bouwlawaai en autoriteit op het gebied van lfg. Beide docenten hebben meerdere internationale publicaties op hun naam staan.

Cursusinformatie:

Datum: donderdag 17 maart 2016

Duur: 1 dag, 9.30-16.30 uur

Kosten: € 595,- per deelnemer, exclusief BTW

Locatie: ENMO Sound & Vibration Technology, Antwerpsesteenweg 49, 2350 Vosselaar (bij Turnhout), België

De maximale groepsgrootte bij deze cursus is 15 deelnemers.

In-company of maatwerk.

Desgewenst kan deze cursus ook binnen uw eigen organisatie worden verzorgd. Neem contact op met Carel Ostendorf: carel.ostendorf@dpa.nl of 06 21 91 74 75.

Bron: https://www.dpa.nl/engineeringconsultancy/cauberg-huygen/cursusaanbod/laagfrequent-geluid/

Januari 2016

Fracties gemeente Almere dienen LFg-motie in

De fracties van D66, PvdA en CDA in de gemeenteraad van Almere dienen op 4 februari een motie in om als raad bij de Minister van Infrastructuur en Milieu aan te dringen op de invoering van wet- en regelgeving.

Aanleiding is het toenemend aantal klachten over laagfrequent geluid in de gemeente en het gebrek aan wet- en regelgeving op dit gebied, waardoor de gemeente nauwelijks kan ingrijpen. Al eerder schreven de gemeente Nijmegen, de gemeente Zuidhorn en zowel Gedeputeerde als Provinciale Staten van Groningen een brief met dezelfde strekking aan de verantwoordelijk staatssecretaris.

klik hier voor de inhoud van de motie.

Januari 2016

Bromtoon Waalre

Sinds eind vorig jaar hebben steeds meer mensen in Waalre, allen in de buurt van de Gestelsestraat, hinder van een bromtoon. Een verzoek aan de gemeente Waalre om een onderzoek in te stellen is door hen afgewezen omdat er geen veranderingen in de omgeving zijn geweest die een verklaring zouden kunnen geven voor de recentelijk ontstane bromtoon. Bewoners nemen daar geen genoegen mee en hebben zich nu een facebook pagina ingesteld voor nieuwe meldingen over LFg in Waalre: www.facebook.com/bromvanwaalre

December 2015

Bromtoon Heerlen

LeveninHeerlen https://www.facebook.com/leveninheerlen/ plaatste op haar site volgende oproep in verband met de hinder door laagfrequent geluid die vele mensen in Heerlen treft:

Woon jij ook in Heerlen of net daar buiten en hoor jij een laagfrequent geluid? Beheerst dit geluid jouw leven en kun je er niet meer van slapen?
Sloopt het je levensgeluk, of maakt het je zelfs ziek? Heb je het gevoel machteloos te zijn, of word je niet serieus genomen? Sluit je dan aan bij deze facebookgroep

Eendracht maakt macht. Samen op zoek naar een oplossing!

November 2015

LFg-Meetonderzoek gemeente Zuidhorn (Gr)

In november heeft in de gemeente Zuidhorn (Gr) een uitgebreid meetonderzoek plaatsgevonden naar Laagfrequent geluid. Deze problematiek speelt hier al jaren, maar eerder onderzoek door de NLR heeft de oorzaak niet kunnen achterhalen.

Vermoed word dat de bron op de gaslokatie van de NAM te Grijpskerk ligt. Daarom is nu de hulp ingeroepen van Microflown Technologies. Dit bedrijf heeft een nieuwe akoestische sensor ontwikkeld, die naast geluidsdruk ook de deeltjessnelheid meet. Daardoor zijn geluidsbronnen makkelijker te lokaliseren.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de provinciale Omgevingsdienst Groningen, die bij 4 personen in de gemeente eigen geluidsapparatuur heeft opgesteld. Microflown Technologies heeft op haar beurt op enkele plaatsen rond de gaslokatie haar sensoren neergezet. Het wachten is nu op de analyse van de verzamelde data.
De gemeente en provincie hebben elk voor de helft bijgedragen in de kosten van het onderzoek.

Oktober 2015

Werkconferentie Vereniging Leefmilieu: oplossingen voor laagfrequent geluid

Op 16 oktober 2015 organiseerde de Vereniging Leefmilieu samen met de Stichting Laagfrequent Geluid en Edwin Buikema van ingenieursbureau Peutz een werkconferentie over laagfrequent geluid (LFG). Er waren 25 mensen uitgenodigd om na te denken over oplossingen voor LFg.
Kijk op http://www.leefmilieu.nl/lfg voor een samenvatting van de dag en de presentaties.

Februari 2015

Gemeente Nijmegen en GGD willen normering over laagfrequent geluid

24 februari 2015. De gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland hebben het ministerie gevraagd om een landelijke normering voor laagfrequent geluid. De overlast van laagfrequent geluid treft 2,5 procent van de bevolking en zonder normering kan er niet of nauwelijks gehandhaafd worden.

Leefmilieu heeft samen met de Stichting Laagfrequent geluid een brief gestuurd naar het ministerie van Infrastructuur en milieu om dit verzoek te ondersteunen. Beide organisaties weten uit alle telefoontjes en meldingen heel goed wat een adequate aanpak tot nu toe in de weg staat, zoals bijvoorbeeld de ontbrekende kennis bij handhavers en artsen. Beroepsbeoefenaren die vaak niet weten dat, ook als zijzelf laagfrequent geluid niet kunnen horen, er toch sprake kan zijn van een milieuprobleem.
Dit betekent dat ook in de gevallen waarin sprake is van een duidelijke veroorzaker, de bron toch niet wordt opgespoord. En als die bron in een enkel geval toch achterhaald is, heeft de lokale overheid onvoldoende middelen om te handhaven. Kortom het is hoog tijd dat er landelijke kaders komen om dit probleem aan te pakken.


Lees hier de brief van Leefmilieu en de Stichting Laagfrequent geluid.

Lees hier de brief van de gemeente Nijmegen en de GGD Zuid-Gelderland.

 

Gemeente Zuidhorn zet in op LFg-meetnet

De gemeente Zuidhorn (Gr) loopt al jaren voorop als het gaat om de aanpak van LFg-hinder in haar gemeente. Sinds 2009 is er structureel overleg tussen inwoners en burgemeester Swart, die destijds door de commissaris van de Koning te Groningen is aangesteld als 'focal point'. In deze rol als intermediair heeft de burgemeester met wisselend succes een groot aantal acties ondernomen en/of uitgezet om het probleem van de inwoners goed voor het voetlicht te brengen en de kennis rond laagfrequent geluid te vergroten.

Tot daadwerkelijke vooruitgang in het opsporen van de bron(nen) en het terugdringen van het LFg is het echter niet gekomen. Vandaar dat in samenspraak met inwoners, gemeenteraad én college is besloten om de koers meer te verleggen naar de inhoud. Daarmee eindigt de onafhankelijke rol van burgemeester Bert Swart als focal point en wordt milieuwethouder Bakker bestuurlijk verantwoordelijk voor het laagfrequent geluid. Hij krijgt daarbij ambtelijke ondersteuning. College en gemeenteraad hebben
ingestemd met de daarvoor benodigde financiën.

Inzet van de gemeente wordt nu het monitoren van het laagfrequent geluid in de vorm van een langdurig meetnet, iets waar bewoners al lange tijd op aandringen. Op die manier kan onafhankelijk worden vastgelegd wat er aan laagfrequent geluid in de gemeente aanwezig is. Daarbij wordt samenwerking gezocht met omliggende gemeenten en de Omgevingsdienst Groningen.
Daarnaast zal de gemeente bij de Rijksoverheid blijven aandringen op het invoeren van landelijke normering voor laagfrequent geluid.

Stichting Laagfrequent Geluid is dankbaar voor de aanhoudende inzet van burgemeester Swart, zijn altijd luisterend oor en zijn continue pogingen de problematiek aanhangig te maken bij diverse instanties en personen. In zijn handelen liet hij altijd nadrukkelijk merken dat hij staat voor de belangen van zijn inwoners.

Januari 2015

Laagfrequent Geluid bron Veendam gelokaliseerd

De afgelopen jaren heeft de gemeente Veendam te kampen met industrieel geluidsoverlast en klachten daarover. Deze geluidsoverlast uit zich in de vorm van continu laagfrequent geluid dat bewoners in de omgeving waarnemen.

De gemeente Veendam (die onder de naam 'De Kompanjie' samenwerkt met de gemeente Pekela) heeft een onderzoek ingesteld naar de laagfrequent geluidsoverlast. De heer van Muijlwijk van de gemeente Veendam heeft in eerste instantie met gebruik van eigen meetapparatuur geconstateerd dat het om een 30 Hz geluidsbron gaat. Vervolgens heeft hij contact gelegd met Microflown Technologies te Arnhem. Dit bedrijf heeft een speciale sensor die niet alleen geluid maar ook de richting ervan kan detecteren.

Lees het gehele artikel op: http://www.geluidnieuws.nl/n/microflown.html

 

Meppelse lijdt onder Laagfrequent Geluid (LFG)

Omdat Thea van der Kolk uit Meppel sinds 15 juli 2014 ernstig te lijden heeft onder de gevolgen van laagfrequent geluid, wil zij graag meer bekendheid geven aan de problematiek en wil zij graag in contact komen met andere LFG-gehinderden.

Omdat Thea in haar gemeente geen resultaat vond voor haar problematiek nam zij contact op met de Stichting Laagfrequent Geluid die haar het volgende kon vertellen.

Lees het hele artikel op:
http://www.krantvoormeppel.nl/nieuws/34020/meppelse-lijdt-onder-laagfrequent-geluid-lfg/

December 2014

Stichting Laagfrequent Geluid schreef in december 2014 een gastcolumn in
het blad 'Geluid'.

Dit tijdschrift voor bestuurders, ambtenaren, architecten, stedenbouwkundigen, etc, is een uitgave van Kluwer en gaat over alle facetten van geluidshinder, waaronder laagfrequent.

De column is gebaseerd op de presentatie die de Stichting hield op het
internationale RIVM-symposium over laagfrequent geluid te Utrecht, in mei
2014.

klik hier voor de column in .pdf formaat

 

Rechter verplicht Amsterdam tot meten van trillingen door gespecialiseerd bureau:

In Amsterdam hebben twee mensen die veel last hebben van trillingen en
laagfrequent geluid in hun woning, de gemeente Amsterdam gevraagd om een gespecialiseerd bureau opdracht te geven om te komen meten. Inspecteurs van de gemeente waren komen kijken, maar hadden geoordeeld dat de twee nabijgelegen bedrijven de oorzaak niet konden zijn.

De rechtbank van Amsterdam oordeelde echter dat op basis van de Meet en beoordelingsrichtlijn B “Hinder voor personen in gebouwen” voor het meten van trillingshinder een gespecialiseerd bureau moet worden ingeschakeld.

De rechter betrok in de uitspraak het oordeel van de ingeschakelde expert
dat er meerdere bronnen van laagfrequent geluid kunnen zijn en dat nu niet
duidelijk is of die allemaal onderzocht zijn. Deze uitspraak is
hoopvolvoor iedereen die het voor elkaar probeert te krijgen dat gemeenten
met kennis van zaken trillingen laten meten.

Lees hier de uitspraak


Bromtoon Zutphen nog altijd te horen

Zutphen - De mysterieuze bromtoon is nog steeds een bron van ergernis bij steeds meer mensen in Zutphen en de wijde omgeving. De bromtoon (ook wel Laag Frequent Geluid, afgekort LFG, genoemd) waar eerder dit jaar in deze krant uitgebreid verslag van gedaan is, is nog niet opgespoord of verholpen. Het artikel in Contact leverde in totaal 33 extra meldingen bij de Omgevingdienst Achterhoek (ODA) op.

Lees het gehele artikel:
http://www.contact.nl/zutphen-warnsveld/artikel/845847/bromtoon-nog-altijd-te-horen


Politiek Pijnacker wil nader onderzoek geluid

Fractievoorzitter Carla van Viegen van de Partij voor de Dieren en Hanneke van de Gevel van Eerlijk Alternatief willen nader onderzoek naar laag frequent geluid in Pijnacker Noord.

Wederom heeft een bewoonster van de Savornin Lohmanlaan aan de bel getrokken vanwege een ziekmakende bromtoon in de flat. Onlangs kreeg een andere bewoonster van dezelfde flat in Pijnacker Noord al een nieuwe woning toegewezen toen uit onderzoek van het DGMR bleek dat er inderdaad sprake is van zogenoemd laag frequent geluid in de omgeving van haar woning.

De gemeente heeft aangegeven geen verder onderzoek te willen doen naar de bron van het geluid, maar daar nemen Van Viegen en Van de Gevel geen genoegen meer mee: "Er is nader onderzoek nodig", zegt Van Viegen die heeft aangekondigd samen met haar politieke collega Van de Gevel opnieuw vragen te zullen stellen aan het College van B&W.

Ook de Stichting Laagfrequent Geluid volgt de zaak in Pijnacker op de voet en neemt de melding zeer serieus, zo laat men weten. De koelinstallatie op het dak van een supermarkt wordt als mogelijke oorzaak van het geluid gezien.

Bron: http://www.telstar-online.nl/nieuws/actueel/politiek-wil-nader-onderzoek-geluid/2/94439

November 2014

Première De Brom over laagfrequent geluid

Een jaar geleden hielden de Groningse filmmakers Margriet Westerhof en Christa Moesker een crowdfundingsactie op Cinecrowd om geld bijeen te brengen voor een documentaire over laagfrequent geluid. Op zondag 16 november – iets meer dan een jaar later – is de film in première gegaan in een uitverkocht Forum Images te Groningen.

Aanleiding voor de film waren de meldingen van laagfrequent geluid rond de gaslocatie van de NAM in Grijpskerk. Al gauw bleek dat overal in de provincie en elders in Nederland enorm veel hinder werd ondervonden van dergelijke lage bromtonen. Het gaat om tonen beneden de 100 Hz, die door de meesten van ons niet worden waargenomen, maar het leven van sommigen tot een ware hel maken.

In de documentaire leggen Westerhof en Moesker uit wat laagfrequent geluid is en wat het met mensen doet. Aan de hand van vier persoonlijke verhalen van slachtoffers uit verschillende delen van Nederland schetsen ze een duidelijk beeld van de gevolgen van laagfrequent geluid op de gezondheid en het sociale en maatschappelijke functioneren.

Het accent ligt hierbij op het gevecht dat deze mensen voeren tegen de ‘normen’. Omdat er voor laagfrequent geluid geen wettelijke normen bestaan, kan er nooit echt tegen worden opgetreden.

De Brom was genomineerd voor De Gouden Decibel, een prijs voor personen en instanties die een bijzondere inspanning hebben geleverd om geluidshinder terug te dringen.

De Brom, 50 minuten, HD 16:9.
Een film van Margriet Westerhof en Christa Moesker, 2014.

De DVD is te verkrijgen via een mail aan de filmmakers: lfg-docu@hotmail.nl

Teaser: https://www.youtube.com/watch?v=uiyBtgZz23I

 

Laagfrequent geluid stimuleert akoestische emissie van het gehoor

Duitse onderzoekers (Kathrin Kugler e.a.) hebben aangetoond dat laagfrequent geluid de akoestische emissie van het gehoor kan verhogen. Zij zien een toename van de "Spontaneous otoacoustic emissions" (SOAEs), na blootstelling aan laagfrequent geluid van 30 Hz bij een zeer hoog niveau van 80 dB(A).

Bij lage frequenties (onder 250 Hz) is het menselijk gehoor ongevoelig. Dit komt doordat de binnenste trilharen in het slakkenhuis slecht worden aangestoten bij lage frequenties. De onderzoekers hebben het effect van laagfrequentgeluid op het gehoor onderzocht door middel van een bijproduct van de geluidversterking die door de buitenste trilharen wordt veroorzaakt, namelijk de hierboven genoemde SOAEs.

SOAEs zijn zeer zwakke geluiden die door het binnenoor worden geproduceerd. De geluidjes kunnen worden gebruikt om veranderingen in de fysiologie van het slakkenhuis vast te stellen. In het onderzoek is het gehoor van proefpersonen blootgesteld aan laagfrequent geluid van 80 dB(A) bij 30 Hz gedurende 90 seconden.

Metingen aan de SOAE's lieten zien dat deze sterker optraden gedurende ongeveer 2 minuten vanaf de start van het laagfrequent geluid. De onderzoekers concluderen dat het laagfrequent geluid, in tegenstelling tot de slechte hoorbaarheid, het  binnenoor sterk stimuleert, en dat het niet, zoals vaak gedacht, het binnenoor passeert zonder dat effecten optreden.

De metingen aan de SOAEs werden uitgevoerd aan 21 jonge proefpersonen. Zonder het laagfrequent geluid werden 80 spontane emissie geregistereerd bij 16 proefpersonen. De geluidniveaus van deze SOAEs bedroegen gemiddeld 0.6 dB SPL.

Na het aanbieden van laagfrequent geluid, bleken 56 van deze 80 SOAEs toe te nemen in zowel niveau als geluidfrequentie. Deze toename werd gevolgd door een afname ten opzichte van het niveau voor de stimulatie.

Bij de proefpersonen die nog geen SOAEs hadden, trad kortdurend een SOAE op na blootstelling aan het geluid.

Bron: http://www.geluidnieuws.nl/n/SOAE.html

September 2014

Laagfrequent geluid in Pijnacker

Uit een onderzoeksrapport van DGMR Industrie, Verkeer en Milieu uit Den Haag, blijkt dat er inderdaad sprake is van zogenoemd laag frequent geluid in de woning van Wil Smithuis in Pijnacker Noord.

Onze redactie kreeg vandaag het 96 pagina's tellende rapport onder ogen. Uit de resultaten van een langdurige monitoringsmeting in de woning aan De Sarvornin Lohmanlaan, uitgevoerd in de periode van 18 juli tot 4 augustus 2014, blijkt dat er dagelijks in de woning hoorbaar LF-geluid optreedt.

"Met name in de nachtperiode blijkt dat het LF-geluid in alle nachten voor een langdurige tijd hoorbaar is opgetreden. In ongeveer de helft van de gemeten nachten is sprake geweest van geobjectiveerde hinder ten gevolge van het LF-geluid. Tijdens dit onderzoek zijn geen langdurige tonale componenten waargenomen in het laag frequente spectrum", zo valt te lezen in het onderzoeksrapport van DGMR.

De onderzoekers hebben geen aanknopingspunten gevonden voor het opsporen van de hinder. "Verder onderzoek naar de bron van dit LF-geluid kan mogelijk een oplossing geven voor dit probleem", zo stelt men. De betrokken instanties en de woningbouwcorporatie hebben hier niet voor gekozen, maar Wil Smithuis een andere woning aangeboden. De Pijnackerse deed deze week voor camera's van Telstar TV haar verhaal. Bekijk hier de uitzending terug.

De PvdD stelt 25 september 2014 vragen in de gemeenteraad over het laagfrequent geluid in Pijnacker-Noord.

Bron: http://www.telstar-online.nl/nieuws/actueel/conclusie-dgmr-hoorbaar-lf-geluid/2/87035


Laagfrequent geluid als thema in RIVM-rapport 2013

Het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) inventariseert, op verzoek van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM), jaarlijks welke nieuwe milieugezondheidsrisico's vanuit de wetenschap naar voren komen. Dit om vroegtijdig en gestructureerd zicht te hebben op milieugezondheidsrisico's om zodoende tijdig te kunnen handelen. Het komt hiermee tegemoet aan een behoefte van de samenleving om te weten welke milieugezondheidsrisico's er spelen en wat de overheid hieraan doet.

Het gaat bij milieugezondheidsrisico's om zaken die samenhangen met drinkwater, bodem, lucht, nanotechnologie, geluid, chemische stoffen, het binnenmilieu en elektromagnetische velden. Voorbeelden die in 2013 zijn genoemd: de winning van schaliegas, meststoffen van megastallen, lood in de bodem, geluid van windturbines, effecten van fijn stof, geneesmiddelen in water en klimaatverandering.

In het rapport "Signalen van milieugezondheidsrisico’s 2013", beschrijft het RIVM de signalen die in 2013 door experts van het RIVM in interviews zijn genoemd. Daarbij wordt voor het eerst Laagfrequent geluid als één van de belangrijkste (bronnen van) nieuwe milieugezondheidsrisico’s vermeld die tijdens de expert consultatie genoemd zijn.

Bron: RIVM

Juni 2014

Laagfrequent geluid in Bierum (Delfzijl)

De provincie Groningen kent al jaren de meeste LFg-klachten van Nederland. Ook in een van de noordelijke dorpjes in de gemeente Delfzijl hebben sommige inwoners nu last van een vervelend laagfrequent geluid. Een soort geluid dat is begonnen toen de gaswinning rondom Loppersum werd teruggebracht. Het geluid manifesteert zich vooral 's avonds als bromtoon, als omgevingsgeluiden van het dynamische gebied wegvallen. Overdag is het vooral merkbaar als druk op de trommelvliezen.

Lees het hele artikel op http://www.groningerkrant.nl/2014/07/bierum-laagfrequent-geluid/#ixzz38N6kV1Ww

of download het hier als pdf.

Zie ook de video op: http://www.rtvnoord.nl/artikel/artikel.asp?p=136761


Laagfrequent geluid in Zutphen / de Achterhoek


Zutphen - "Vooral 's avonds rond 23.00 uur is het duidelijk aanwezig. Ik slaap gemiddeld vier uur per nacht. Oordoppen versterken het geluid. Ik ben prikkelbaar door de vermoeidheid. Soms duizelig. Ik heb laatst zelfs in een hotel geslapen om even bij te komen." Ingrid heeft last van een bromtoon.

Zij hoort regelmatig een laag, trillend geluid als zij thuis is. Ze lijdt aan slapeloosheid en voelt zich machteloos omdat ze niet weet waar het geluid vandaan komt. Ze is niet de enige in de gemeente Zutphen die hier last van heeft. Verspreid over Zutphen en Warnsveld worstelen 'bromtoonhoorders' dagelijks met het geluid.

Lees het hele artikel op: http://www.contact.nl/regio/artikel/811938/mysterieuze-bromtoon-leidt-tot-gezondheidsklachten--welke-held-traceert-%E2%80%98het-geluid%E2%80%99

of download het hier als pdf.

Mei 2014

Minisymposium "Detectie van bronnen van laagfrequent geluid"

Op donderdag 8 mei 2014 vond op de Universiteit Twente het minisymposium "Detectie van bronnen van laagfrequent geluid" plaats. Deze bijeenkomst werd georganiseerd door het VVM-netwerk van Milieuprofessionals, subsectie Laagfrequent Geluid, onder leiding van voorzitter Edwin Buikema, tevens ingenieur bij het bedrijf Peutz.

Naast zijn inbreng, spraken teven dr. ir. Ysbrand Wijnant van de UT, geluidexpert Jan van Muilwijk van de gemeente Veendam en wetenschapper Frits van der Eerden van TNO over de problematiek van laagfrequent geluid en de mogelijkheden tot detectie van bronnen. Lees het hele artikel op http://www.utwente.nl/az/wewi/nieuws/laagfrequent-voorwoord/

of download deze hier als pdf.


Uitlating staatssecretaris Mansveld

De Stichting Laagfrequent Geluid is verbijsterd door de uitlating van staatssecretaris Mansfeld van Milieu inzake het laagfrequent geluid rond de gaslokatie Grijpskerk. Het laagfrequente geluid waarover omwonenden van de gasopslag in Grijpskerk al jaren lang klagen, zou volgens haar een natuurlijke oorzaak kunnen hebben. Het zou daarom niet op te sporen en dus niet oplosbaar zijn. Dat antwoordt staatssecretaris Wilma Mansveld op vragen van het Groningse PvdA-kamerlid Tjeerd van Dekken.

Deze uitlating staat volgens de Stichting Laagfrequent Geluid geheel buiten de realiteit en lijkt gebaseerd op eenzijdige maar ook onjuiste informatie. De Stichting gaat daarom graag het gesprek met mevrouw Mansfeld aan om zo een evenwichtiger beeld van de ziekmakende problematiek te schetsen die helaas niet "natuurlijk" is. Als dit een natuurlijke problematiek genoemd mag worden dan houden wij ons hart vast voor de toekomst.


Gemeente Zuidhorn


Het nieuwe college van B&W van de gemeente Zuidhorn heeft als eerste gemeente in Nederland Laagfrequent Geluid als onderwerp in het bestuurprogramma 2014 – 2018 opgenomen. De tekst in het hoofdstuk Mens en Omgeving is kort "Binnen onze mogelijkheden blijven we onze inwoners die last hebben van laagfrequent geluid steunen in hun zoektocht naar informatie en erkenning van hun problemen", maar toch, het staat er in en dat is een unicum ! Al eerder ging de gemeente over tot het opnemen van laagfrequent geluid als speerpunt in haar gezondheidsbeleid.

Als Stichting hopen we dat andere gemeenten zullen volgen en een áctief beleid gaan voeren ten aanzien van het terugdringen van de LFg-emissie en het ondersteunen van de slachtoffers van laagfrequent geluid.


RIVM symposium


De Stichting Laagfrequent Geluid heeft bij monde van haar secretaris LiesJonkman een presentatie gehouden op het internationale symposium dat 14 mei te Utrecht door het RIVM (Rijks Instituut voor Milieu) was georganiseerd. In de beperkte 10 minuten heeft zij haar best gedaan de huidige problematiek, obstakels en benodigde maatregelen te beschrijven en aanwezigen te overtuigen van de noodzaak tot een brede visie en snelle aanpak van de problematiek. Helaas werd er door de overige sprekers niet op in gegaan en herkende de Stichting zich op haar beurt in het geheel niet in de presentaties van de meeste anderen. Daarmee werd opnieuw duidelijk dat de kloof tussen wat de wetenschap naar voren brengt en wat de realiteit ons elke dag leert erg groot is.

De Stichting zoekt daarom nu naar wegen om de kennis, ervaringen en constateringen van de Stichting en haar honderden melders op een zo effectieve mogelijke manier voor voetlicht te kunnen brengen. Individuele gesprekken met spelers in het veld lijken daarbij de beste optie.


Milieu Federatie


De Stichting Laagfrequent Geluid heeft zich aangesloten bij de Milieufederatie Groningen. Door deze aansluiting en samenwerking hoopt de stichting de problematiek verder onder de aandacht te kunnen brengen. De Milieufederatie neemt het thema bijvoorbeeld mee in haar gesprekken met de verantwoordelijke Gedeputeerde van de provincie Groningen. Ook een gezamenlijke opzet voor een provinciale enquête behoort tot de mogelijkheden. Op deze manier kan beter inzicht worden verkregen in het aantal klachten en de gevolgen van blootstelling aan LFg van burgers.

Daarnaast wordt de informatie gedeeld met alle andere aangesloten organisaties op milieugebied via website, bijeenkomsten en krantjes. Al met al een breed forum voor dit sterk groeiend gezondheids- en milieuprobleem. Zie ook de website van de Milieufederatie Groningen: http://nmfgroningen.nl/nieuws/stichting-laagfrequent-geluid-stelt-zich-voor/

April 2014

Bron LFg Wezep Noord lijkt gevonden

Bewoners in Wezep Noord zijn al maanden op zoek naar de oorzaak van het diepe bromgeluid dat hun gemoederen flink bezig houdt (zie bericht op deze pagina onder ‘januari’.
Inmiddels zijn er metingen verricht door de gemeente Oldebroek. Op een aantal momenten is bij een bedrijf aan de Rondweg hun installatie op een aantal willekeurige momenten uitgezet.
Aan een tweetal bewoners is door iemand van de gemeente gevraagd om de tijden op te schrijven wanneer zij dachten dat de installatie werd uitgeschakeld. Achteraf bleken deze tijden precies overeen te komen met de momenten dat de installatie werd uitgeschakeld.

De oorzaak van de overlast is dus getraceerd. Wie dacht dat er nu direct actie wordt ondernomen heeft het mis. In mei of juni wordt door deze ondernemer pas actie ondernomen. Heeft u als inwoner van Wezep Noord ook overlast van dit geluid meldt u zich dan bij Dhr. Zuiderwijk van de gemeente Oldebroek. Bron: www.facebook.com/wezeplfg

Februari 2014

Stichting bezoekt RIVM en Tweede Kamer

De Stichting Laagfrequent Geluid heeft 13 februari een verkennend gesprek gevoerd met het RIVM. In de bijeenkomst heeft de Stichting toegelicht wie ze is en wat haar doelen zijn, wat volgens haar de LFg-situatie in het land is en welke zaken volgens de Stichting nodig zijn om deze situatie te verbeteren. Daarbij heeft ze vooral aangedrongen op spoedig meettechnisch en medisch onderzoek naar de LFg-problematiek.

Op 14 februari heeft de Stichting eenzelfde soort gesprek gehouden met Paulus Jansen, woordvoerder energie en wonen van de SP in de Tweede-Kamer. Focus hier was vooral 'Den Haag' te doordringen van de ernst van de problematiek, het belang van onderzoek en nut en noodzaak van adequate wet- en regelgeving. De Stichting hoopt binnenkort ook andere partijen in de Tweede Kamer te bezoeken.

Januari 2014

Bewoners Wezep Noord liggen wakker

Bewoners in Wezep Noord zijn al maanden opzoek naar de oorzaak van het diepe bromgeluid dat hun gemoederen flink bezig houdt. Het geluid is het zogenaamde laagfrequent geluid wat niet door iedereen wordt waargenomen. Mensen die hiervoor gevoelig zijn kunnen er geestelijk en uiteindelijk lichamelijk ziek van worden.

Laagfrequent geluid is het geluid in het voor mensen laagst hoorbare frequentie gebied en zijn niet voor ieder mens waarneembaar. De ene persoon hoort het in zijn geheel niet, terwijl een ander het als zeer hinderlijk ervaart. Ben je er gevoelig voor, dan kan dit leiden tot stress en slapeloosheid.

Laagfrequent geluid kan worden veroorzaakt door machines die met een laag toerental draaien, maar ook (zend)masten, gebouwen, voeding- en leidingsystemen, electro motoren, aggregaten en airco's kunnen de oorzaak zijn. Laagfrequent geluid kan door trillingen door de lucht of door de bodem worden doorgegeven. Bovendien kan dit geluid over zeer grote afstanden worden getransporteerd, zodat het moeilijk is aan te tonen waar de bron ligt.

Een kenmerk van laagfrequent geluid is dat het door de atmosfeer veel minder wordt geabsorbeerd dan hogere frequenties. Ramen en muren van woningen absorberen deze geluiden ook veel minder. Mensen die er gevoelig voor zijn ervaren het bromgeluid dan ook in hun hele woning. Soms worden de trillingen niet allen gehoord maar ook gevoeld.

Volgens Amber Schutteman van de gemeente Oldebroek zijn er inmiddels twee officiële klachten binnengekomen, die uiteenlopen van het horen van het geluid tot het niet kunnen slapen en rusteloosheid. Van de Noordsingel, Savornin Lohmanhof, Abraham Kuyperhof en Groen van Prinsterenlaan is bekend dat er klachten en/of waarnemingen zijn. De gemeente zit in een opstartfase en wil eerst de klachten inventariseren om daarna onderzoek te doen.
Meld ervaringen en gevolgen

Een aantal bezorgde bewoners heeft de handen ineen geslagen om de gevolgen van het laagfrequent geluid
aan te pakken. Zij vragen bewoners die de bromgeluiden ervaren contact op te nemen met de gemeente via
de heer Zuiderwijk: 0525-638328. Geef aan hoe en waar u het geluid hoort en de gevolgen die het voor u heeft.

Bron: http://www.deweekkrant.nl/files/pdfarchief/HHE/20140128/HEN_HENO-1-02_140128_1.pdf

November 2013

Inwoners van Houten liggen 's avonds wakker door een laagfrequentgeluid.

Het is niet duidelijk waar het lage, pulserende gezoem vandaan komt. Wel
is zeker dat het na een verloop van tijd behoorlijk op de zenuwen werkt.
Sommige Houtenaren hebben zelfs al een avond in een hotel doorgebracht.

Inmiddels is de vereniging Houten Ligt Wakker op Facebook en Twitter
actief op zoek naar mensen die ook last hebben van het gezoem.

Ambtenaren van de gemeente hebben het geluid ook gehoord volgens de
woordvoerder van Houten Ligt Wakker. Het zou onder meer in de wijken De
Bouw, Het Hout, Het Water en het Oude Dorp te horen zijn.

Bron: http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1096406

Oktober 2013

4e bijeenkomst van de LFg-expertisegroep

Informatief en bemoedigend. Zo kan het resultaat worden genoemd van de 4e bijeenkomst van de LFg-expertisegroep die op 2 oktober 2013 te Amersfoort is gehouden. Dit initiatief van de Stichting Laagfrequent Geluid , gericht op experts op gebied van laagfrequent en infrasoon geluid, is vooral bedoeld om mensen met elkaar in contact te brengen, kennis en informatie uit te wisselen en nader onderzoek te stimuleren.

Het verschil met andere podia op dit gebied is dat de Stichting Laagfrequent Geluid vooral díe mensen bij elkaar brengt, die op een betrokken en constructieve manier proberen de problematiek van laagfrequent en infrasoon geluid aan te pakken. Mensen die begrijpen wat er aan de hand is, die zien welk gezondheids- en milieuprobleem zich ontvouwt en die zich en lot van de getroffenen aantrekken. Tenslotte neemt de problematiek hand over hand toe en is het geestelijk, lichamelijk en sociaal lijden van hen die er aan bloot staan groot.

De LFg-expertisegroep is ondertussen uitgegroeid tot een overleg tussen een aanzienlijk aantal experts vanuit verschillende disciplines: milieu, gezondheid, natuurkunde, jurisdictie, overheid, politiek en geluidexperts / ingenieurs. In het 4 uur durend programma van 2 oktober kwamen dit keer 5 sprekers aan bod, alles onder de bezielende leiding van dagvoorzitter Carla Brugman, GL-Statenlid te Limburg. De inleiding werd verzorgd door de voorzitter van de Stichting, Dirk van der Plas. Een overzicht:

  • Inleiding door Dirk van der Plas (voorzitter Stichting Laagfrequent Geluid)
    Klik hier voor de presentatie.
  • Presentatie door ir. Theo Campmans (Adviseur lawaaibeheersing LBPSIGHT)
    Titel: Reductie van LFG / stromingsgeluid
    Onderwerp: strategieën voor de bestrijding van stromingsgeluid in installaties aan de hand van praktijkvoorbeelden.
    Klik hier voor de presentatie.
  • Presentatie (in English) door Mariana Alves-Pereira, Ph.D. Department of Economic Sciences & ERISA-School of Health Sciences, Lusofona University, Lisbon, Portugal
    Titel: Low frequency noise and health: Which objective medical tests are appropriate?
    Onderwerp: Based on research conducted over the past 30 years, the scientifically most appropriate medical tests to confirm objective LFN-induced pathology are discussed within the context of current environmental and occupational LFN-rich environments.
    Klik hier voor de presentatie.
  • Presentatie door Marga Jacobs (voorzitter Vereniging Leefmilieu)
    Titel: Niet erkende overlast
    Onderwerp: melders over laagfrequent geluid
    Klik hier voor de presentatie.
  • Presentatie door milieu- en organisatiedeskundige Jan Booij (de Eenhoorn Advies)
    Titel: Maatwerkregeling voor geluidsoverlast door windturbines.
    Onderwerp: Recente uitspraken van de Raad van State en het Gerechtshof Alkmaar geven gemeenten de mogelijkheid om voorwaarden te stellen aan de geluidsoverlast van windturbines, ook voor laagfrequent geluid.
    Klik hier voor de presentatie.
  • Presentatie door Carla Brugman, GL-Statenlid te Limburg
    Titel: "Hoe doof zijn politici?"
    Onderwerp: Het LFg-traject binnen de (provinciale) politiek.
    (Geen presentatie beschikbaar)

Ook kwamen tijdens de bijeenkomst verhalen van aanwezige getroffenen aan bod en was er tijd voor een korte, soms felle, discussie. Duidelijk werd dat alleen een actieve en multidisciplinaire benadering de ernst van de problematiek in kaart kan brengen, waarbij nog veel aanvullend onderzoek zal moeten plaatsvinden. Daarbij dringt de tijd, want de toename van LFg-emissie gaat ongehinderd en onverminderd door en het aantal getroffenen stijgt snel, met alle schadelijke gevolgen voor hen en de maatschappij vandien.

Juli 2013

Crowdfunding voor documentaire over Laagfrequent geluid geslaagd!

Met nog een dikke week te gaan, hebben de Groningse filmmakers Margriet
Westerhof en Christa Moesker nu al reden voor een feestje. De afgelopen
week bereikten ze het streefbedrag voor hun documentaire over Laag
Frequent Geluid. Bijna twee weken voor het eind van de campagne.

De filmmakers zijn hier erg blij mee. Wat ze met crowdfunding binnenhalen,
is niet voldoende om het maken van de hele documentaire te dekken, maar
het is wel een goed begin. Ze hebben er alle vertrouwen in dat hierdoor
ook andere financiers over de brug komen.

Westerhof en Moesker zijn bezig met het maken van een documentaire over
een hinderlijk lage bromtoon of trilling, die hier in de provincie bij een
groeiende groep mensen overlast en gezondheidsproblemen veroorzaakt. Door
hun campagne op Cinecrowd komen ze er achter dat het probleem speelt in
heel Nederland en ook tot grote bezorgdheid leidt bij mensen die te maken
hebben of krijgen met windturbines.
Een ding is zeker voor de documentairemakers: het onderwerp leeft en zal
de komende jaren alleen nog maar sterker gaan leven.

Hun campagne op Cinecrowd loopt nog een dikke week en wie nog wil
bijdragen aan de documentaire kan dit doen tot 2 augustus.

Via: http://www.cinecrowd.nl/wonen-het-paradijs-leven-de-hel

Contactgegevens:

Margriet Westerhof: 0611055645

Christa Moesker: 0610848379

E-mail: lfg-docu@hotmail.nl

Facebook:
https://www.facebook.com/pages/Een-onderzoek-naar-een-groeiend-milieuprobleem-Laag-Frequent-Geluid/200419530106590

Cinecrowd
http://www.cinecrowd.nl/wonen-het-paradijs-leven-de-hel


Juni 2013

Belangengroep is Stichting

De belangengroep Laagfrequent geluid is omgevormd tot Stichting. Redenen daartoe waren o.a. het groeiende aantal getroffenen en experts dat zich bij ons meldt, de toenemende positie als gesprekspartner voor diverse instanties en de noodzaak om financiën op een verantwoorde manier te kunnen innen en beheren.
Op 7 februari 2013 zijn daartoe statuten opgesteld en gedeponeerd bij de notaris, is de Stichting ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en is een rekening geopend bij de Triodos Bank. Tevens is een bestuur gevormd dat bestaat uit Dirk van der Plas (voorzitter), Lies Jonkman(secretaris), Paul Steenman (penningmeester) en Joost Erik de Boer (algemeen lid).
Lees hier de nieuwsbrief met meer informatie over de Stichting Laagfrequent Geluid.


Documentaire over LFg

Professionele filmmakers Margriet Westerhof en Christa Moesker hopen met het maken van een documentaire over Laagfrequent Geluid meer begrip voor de materie te kweken en actualiteitenrubrieken te interesseren voor de problemen waar LFg-getroffenen voor staan.
Een documentaire is belangrijk omdat het lastig blijkt de impact van LFg op een mens over te dragen aan hen die het niet bewust waarnemen. De problematiek blijft daardoor onzichtbaar en onderbelicht voor zowel de burger als de politiek.
Om de documentaire mogelijk te maken, doen ze een beroep op een ieder een financiële bijdrage te leveren. Lees hier de nieuwsbrief met meer informatie.

April 2013

Biofysische waarneembaarheid LFg

Neurobioloog, professor A.N. Salt van de  Washington University in de Verenigde Staten, heeft wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de biofysische waarneembaarheid van LFg. De oorzaak van LF-HYPERACUSIS ligt volgens zijn onderzoek aan de continue blootstelling aan (onhoorbaar) LFg. Dat veroorzaakt bij mensen een zwelling in de middelste buis van het slakkenhuis, drukt het helicotrema dicht en geeft kracht op nabijgelegen trilhaarcellen. Nabij deze helicotrema liggen de trilhaarcellen voor lage frequenties, die dan extra sterke signalen naar de hersenen sturen. Deze extra versterking maakt onhoorbare lage frequenties hoorbaar.
Overigens verschilt de mate van de extra versterking per persoon: sommigen horen een irritante "mug" (die niet weg te slaan is), anderen het gedaver van een straaljager.

De oorzaak van de problematiek ligt dus in de LFg-emissie van buitenaf en alleen een verminderde blootstelling aan LFg-emissie kan kans op herstel bieden. Maar gezien de sterke toename van LFg-emissie in onze maatschappij, zal de problematiek en het aantal getroffenen de komende jaren juist sterk groeien.

Natuurkundige Dr M. Oud (Linkedin.com/in/MireilleOud) heeft de theorieën van professor Salt gepubliceerd in het blad 'Geluid' van april 2013. Zij is gepromoveerd in de atoomfysica, heeft enige tijd geneeskunde gestudeerd en houdt zich als wetenschappelijk onderzoeker sinds 1995 bezig met signaalverwerking en patroonherkenning aan biomedische geluiden. Haar artikel is hier te downloaden en kan door getroffenen ter informatie worden meegenomen bij bijvoorbeeld een bezoek aan de huisarts, kno-arts of personen uit andere disciplines.

Februari 2013

Bezoek PvdA delegatie aan 'Grijpskerk'

Zaterdag 23 februari heeft een PvdA delegatie, bestaande uit gemeenteraad-, Provinciale Staten- én Tweede Kamerleden, een bezoek gebracht aan LFg-getroffenen in de gemeente Zuidhorn. Voorwaar uniek, het is de eerste keer dat een Tweede Kamerlid daadwerkelijk belangstelling voor de materie toont in woord en daad. Alleen Paulus Jansen van de SP heeft al eens eerder getracht het onderwerp op de agenda van 'Den Haag' te zetten.

Na afloop van het gesprek hebben getroffenen de delegatie een korte tour rond de gaslocatie 'Grijpskerk' gegeven, één van de belangrijkste vermoede veroorzakers van LFg in het noorden.

De PvdA gaat nu bekijken of er in de Tweede Kamer vragen kunnen worden gesteld aan verantwoordelijk staatssecretaris Mansveld.

Gemeente Zuidhorn: Gezondheidsbeleid

De voltallige gemeenteraad van Zuidhorn heeft op 11 februari 2013 laagfrequent geluid als speerpunt opgenomen in het gezondheidsbeleid van de komende jaren.

De fracties erkennen hiermee de gezondheidsschade die bewoners in de gemeente oplopen door de continue blootstelling aan zwaar laagfrequent en infrasoon geluid.
In overleg met de Stichting wordt gekeken hoe dit speerpunt om te zetten in concrete acties. Daarbij wordt gedacht aan een bevolkingsonderzoek en een oproep aan de GGD om getroffen burgers beter te ondersteunen.

De GGD Groningen ontkent namelijk elk verband tussen LFg en gezondheidsklachten en vindt het daarom ook niet nodig huisartsen te informeren. Dat heeft tot gevolg dat getroffenen een foute diagnose, als tinnitus, kunnen krijgen, met alle gevolgen van dien.

Belangengroep neemt initiatief tot eigen geluidsonderzoek, meettechnische expertise uitwisseling en administratieve samenwerking.

De belangengroep heeft rond de gaslocatie Grijpskerk (gemeente Zuidhorn) het intiatief genomen tot eigen geluidsonderzoek, aangezien de Rijksoverheid niets op dit vlak onderneemt. Onder leiding van natuurkundige Hasper, voorheen verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, vinden in deze tijd simultane metingen plaats op verschillende plekken. Eerste resultaten geven reeds schrikbarende hoge concentraties infrasoon geluid (0 - 20 Hz) te zien. Met het rapport, wat half maart moet verschijnen, hopen Hasper en Belangengroep de Rijksoverheid te overtuigen van de noodzaak tot een langdurig, gedegen en vooral onafhankelijk onderzoek en continue monitoring in West Groningen.

De belangengroep heeft tevens het initatief genomen om geluidexperts vanuit verschillende invalshoeken (milieu, natuurkunde, audio, meettechniek) bijeen te brengen in een LFg-expertisegroep. Deze groep komt in maart voor de derde keer bijeen en heeft als doel allerlei meettechnische aspecten van LFg te bespreken. Zo zal het rapport van natuurkundige Hasper tegen het licht worden gehouden, wordt bekeken of getroffenen de beschikking kunnen krijgen over een 'zelfmeetset' en krijgen meetapparatuur, -techniek en -analyse een plek. De kennis en informatie die deze bijeenkomsten opleveren, dienen tevens ter input van de LFg-subsectie van de Vereniging van Milieuprofessionals.

De roep om een goede registratie van LFg-getroffenen neemt snel toe in ons land. Op verschillende plekken wordt iets bijgehouden, maar van onderlinge afstemming is geen sprake. Vandaar dat de belangengroep de betrokken organisaties bijeen heeft geroepen om zaken als registratie, enquêtes en een bibiotheek te bespreken en te kijken of er één centrale plek kan komen waarin deze gegevens kunnen worden opgeslagen. Dat zou ten goede komen aan het beeld in de maatschappij over de werkelijke hinder en schade vanwege LFg en overheden kunnen aanzetten tot een snellere en duidelijkere aanpak van LFg.

Wegener publiceert artikel LFg in diverse regionale dagbladen.

Klik hier om het artikel te downloaden

De zaak “gaslocatie Grijpskerk” (West Groningen)

De eerste klachten rond laagfrequent geluid in het westen van de provincie Groningen, gemeente Zuidhorn, kwamen naar boven in 1999. Onduidelijk was toen wat dit geluid precies in hield en waar het vandaan kwam. In die tijd was de materie nog redelijk onbekend en bovendien betrof het een gebied met voornamelijk landbouw en maar weinig industrie. Wel was er in 1995 begonnen met het aanleggen van een gaslocatie ten noorden van Grijpskerk, ten westen van Kommerzijl. In de voorlichting hierover was destijds een “stille” industrie beloofd, dus overlast van die kant was niet te verwachten.

In 1997 werd de gaslocatie in gebruik genomen. LFg werd toen al direct waargenomen, maar het was nog niet echt storend. Het verdween, kwam soms weer even terug, maar bleef nooit lang. Er was mee te leven, tot in oktober 2005 het geluid in alle hevigheid losbarstte. Met de komst van een nieuwe compressor op de gaslocatie, nam ook de hinder van laagfrequent lawaai ernstig toe. Overdag en vooral ‘s nachts drong laagfrequent geluid in de vorm van brommen, dreunen, loeien de woningen van omwonenden binnen. En vanaf november 2008 kwamen daar ook nog eens trillingen bij. Was het in het verleden soms nog wel eens stil, vanaf dat moment werd het geluid continu, hard, ver dragend en vooral ’s nachts intens aanwezig. En daardoor levensontwrichtend en schadelijk voor de gezondheid voor degenen die in staat waren dit geluid waar te nemen.

Hoewel niet te bewijzen, was het omwonenden duidelijk dat de toenemende hinder van laagfrequent geluid parallel liep aan de uitbreidingen en processen op de gaslocatie. Ook visuele observatie maakte duidelijk dat het geluid aanwezig was bij het inwerking zijn van bepaalde installaties op de gaslocatie en afwezig bij het uitgeschakeld zijn daarvan. En aangezien van verdere industrie in de omgeving geen sprake was en er geen andere installaties in de omgeving waren die deze mate van massief geluid konden voortbrengen, moest de oorzaak wel daar gelegen zijn.

De gaslocatie Grijpskerk beslaat een groot terrein en bestaat uit verschillende installaties, verantwoordelijk voor verschillende processen, onder beheer van NAM en Gasunie. De NAM heeft twee inrichtingen, te weten een UGS (Underground Gas Storage), voor de opslag van aardgas en een GDF (Gas Depletion Facility), voor de behandeling van het gas. Daarnaast is er het gasmeet- en regelstation GTS, in beheer bij Gas Transport Services, welke een 100% dochteronderneming is van de N.V. Nederlandse Gasunie.

In de jaren tussen 2005 en 2009 hebben omwonenden geprobeerd om in overleg met de betreffende bedrijven (NAM en Gasunie) tot een oplossing te komen. In het begin was dat contact goed en heeft de NAM onderzoek laten uitvoeren naar de aanwezigheid van laagfrequent geluid op het terrein en in de omgeving. Het door hen ingehuurde NAA (Noordelijke Akoestisch Adviesbureau) concludeerde in hun eerste onderzoek dat er geen sprake was van LFg en dat omwonenden wellicht last hadden van ‘tinnitus’. Een tweede onderzoek registreerde wél LFg, maar suggereerde dat de oorzaak daarvan wellicht lag aan “vliegtuiggeluid”, maar niet van de NAM afkomstig kon zijn, waarna de NAM de deur voor klachten dicht hield. Omwonenden hebben daarna het gerenommeerde bureau Peutz een contra-expertise laten doen en deze uitte forse kritiek op de vraagstelling, randvoorwaarden, methodiek en conclusies van het NAA-onderzoek.

Ondertussen nam het aantal klagers toe met de uitbreiding van compressoren, pompen, ventilatoren en fornuizen op en rond het terrein. Ook het in gebruik nemen van de  gaswinningsinstallaties te Roodehaan en het Faan en de aanleg van nieuwe buisleidingen en tussenstations, nieuwe boringen en gasputten, gaven aanleiding tot meer en ernstigere klachten. Een weinig opbeurende zaak, zeker met het oog op de ambitie van de politiek en de gas industrie: het realiseren van een gascaroussel, zodat het Noorden de “Energy Valley” voor heel Europa kan worden. Daarvoor zijn nu in hoog tempo internationale leidingstraten met nieuwe compressiestations in aanbouw.

Omdat de overheid in de jaren 2005 – 2009 op het verzoek tot ondersteuning en maatregelen niet thuis gaf, werd de Nationale Ombudsman door omwonenden ingeschakeld. Deze gaf de verantwoordelijken, te weten het ministerie van VROM (VROM-inspectie) en het ministerie van EZ (SodM, Staatstoezicht op de Mijnen), opdracht de klachten serieus te nemen, hetgeen leidde tot een onderzoek door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2009.

Op 17 december van dat jaar kwam zij met een advies, uitgebracht aan het ministerie van VROM, waarin duidelijk naar voren kwam dat de gerapporteerde klachten (fysiek en mentaal) door bewoners emstig van aard waren en een grote invloed hadden op de kwaliteit van leven van de betrokkenen. Daaruit bleek dat de huidige situatie vanuit maatschappelijk en gezondheids perspektief niet te aanvaarden was. Daarom werd door hen aanvullend onderzoek geadviseerd, welke in opdracht van de ministeries van VROM (VROM-Inspectie) en EZ (SodM), in de zomer van 2010 is uitgevoerd door het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR). De gemeente Zuidhorn, de Provincie Groningen, de GGD, de NAM en Gasunie en de bewoners hebben aan dit onderzoek meegewerkt.

Voor het onderzoek, gehouden in juni en juli 2010, werd speciale meetapparatuur ingezet en werden gedurende 2 weken laag frequente tonen geregistreerd. Dit gebeurde door gevoelige microfoons te plaatsen in de tuinen en woningen van bewoners én bij de mogelijk relevante bronnen op de gaslocatie Grijpskerk. Tevens werd er bij één woning een trillingsensor geplaatst om de trillingen van de woning te registreren. De bewoners hielden in de betreffende periode een logboek bij. De geregistreerde geluiden bij de bewoners zijn daarna vergeleken met de geregistreerde geluiden bij de mogelijke bronnen.

Op 13 oktober van 2010 werden de onderzoeksresultaten gepresenteerd. Er waren in totaal zo’n 750.000 zogenaamde “spectrogrammen” gemaakt, waarop de gemeten frequentie en intensiteit tijdens het onderzoek zijn vastgelegd. Een voorbeeld van zo’n spectrogram is hieronder bijgevoegd. LFg is tijdens het onderzoek nagenoeg elke dag gemeten met een niveau van 20 – 70 dB en dat kan zeker grote hinder veroorzaken voor mensen die hier gevoelig voor zijn. De gedupeerden horen en voelen dus inderdaad laagfrequent geluid ! Volgens ingewijden leken sommige spectrogrammen eerder op de situatie bij Schiphol, maar ze waren toch echt afkomstig van het “stille” Groninger platteland. Uit steekproeven bleek tevens dat er overeenkomsten waren tussen de gemeten waarden bij de bewoners en de gaslocatie (18 van de 25 steekproeven konden aan elkaar worden gerelateerd).

Uit het onderzoek werd nog niet duidelijk welke bron exact verantwoordelijk is voor de overlast. Wel kon gezegd worden dat de bron en overlast “in hoge mate van zekerheid” bij de gaslocatie en de installaties van de NAM en Gasunie ligt. Vooral de NAM/GDF installatie bleek vrijwel onafgebroken veel laagfrequent geluid uit te zenden. Het advies van het NLR was dan ook om eerst bij de bewoners te specificeren wèlke frequentie-amplitudes en combinaties van laagfrequente signalen de meeste overlast geven. Met die gegevens zou daarna gerichter kunnen worden gemeten bij alle installaties van NAM en Gasunie tijdens alle processen die daar plaats vinden. Deze fase van frequentie-specificatie bij omwonenden, heeft, in opdracht van het SodM, plaatsgevonden in januari 2011 (NLR). De resultaten waren verrassend, omdat de meest overlast veroorzakende frequenties tussen de 60 en 80 Herz bleken te liggen, veel hoger dan normaal gesproken het geval is.

Op basis van deze informatie heeft in mei 2011 het gedetailleerde brononderzoek plaatsgevonden. Dit keer niet in opdracht van de overheid, maar van de NAM, welke het onderzoek ook heeft betaald. Naast de installaties op de gaslocatie, is ook verder gekeken naar mogelijke andere veroorzakers (buisleidingen, regel- en tussenstations, kleine gas locaties). Vermoed wordt dat ook in de buisleidingen LFg en resonanties ontstaan, die door de aanleg van de landelijke gascaroussel tot ver in de regio overlast kunnen gaan geven.

De uitslag van dit onderzoek heeft geleid tot grote commotie. Was in het vorige onderzoek nog aangetoond dat de bron bij de gaslocatie lag, nu pleitte de NAM zich plots vrij als veroorzaker. Ten onrechte, vindt de belangengroep. Het onderzoek rammelt inhoudelijk aan alle kanten, procedureel geeft dit onderzoek te denken en de belangengroep en vele geluidsexperts  blijven daarom bij het standpunt dat de NAM wél de veroorzaker is.

Hoe ondeugdelijk ook, de overheid zwaait ondertussen steeds met dit ‘NLR-3’ rapport als het gaat om haar verantwoordelijkheid. Het SodM heeft de zaak gesloten, er is immers ‘aangetoond’ dat de NAM, waarvoor zij handhaver is, niet de oorzaak van het LFg is.
Ondertussen is de dagelijkse praktijk voor bewoners nog steeds eentje van ondraaglijke herrie, gezondheidsschade en levensontwrichting. Vrijwel elk moment van dag en nacht dreunt het LFg door de regio en van afname van het geluid is geen sprake. Integendeel, het lijkt alleen maar erger te worden.

Daarnaast zijn er tal van uitbreidingen aangekondigd (UGS gasopslag installatie NAM te Grijpskerk, GDF gasverwerkingsinstallatie NAM te Grijpskerk, CO2 opslag in de regio, gasopslag EDF Pieterburen, hogedruk gasleidingen Gasunie in het hele land etc.). Dat betekent dat er extra compressoren, extra pompen, extra buizen komen en dus nóg meer LFg kan ontstaan. Tot nu toe geeft het ministerie van EZ nog steeds vergunningen hiervoor af, terwijl de huidige problematiek nog niet eens is opgelost. Ook een beroep van bewoners bij de Raad van State mag niet baten. Ook hier wordt het NLR-3 rapport als bepalend gezien en worden uitbreidingen door de NAM goedgekeurd.

Dat betekent dat bewoners continu in beweging moeten blijven om enerzijds aan te dringen op écht onafhankelijk onderzoek en anderszijds continu beroep moeten aantekenen om de schadelijke uitbreidingen tegen te gaan. Voorwaar geen makkelijk klus voor mensen die toch al jaren lang murw zijn gemaakt door de herrie ! Momenteel (december 2011) ligt alles stil. Behalve het LFg…

 

spectogram

Voorbeeld spectrogram, zoals gemeten tijdens het onderzoek naar laagfrequent geluid in de gemeente Zuidhorn (bron: NLR). Op de horizontale as staat het aantal seconden na de boven het spectrogram vermelde start tijd. Op de verticale as staat de frequentie. De kleur geeft de Sound Pressure Level (SPL), het geluidsniveau in dB, zie hiervoor de kleurenbalk naast het spectrogram. Het Meetplan en de Analyse van het onderzoek naar laagfrequent geluid in de gemeente Zuidhorn kunnen worden gedownload via de link-pagina (VROM of NLR).

 

 

Contact    
voorzitter   Dirk van der Plas
secretaris   Paul Tonkes
vice-voorzitter   Marcus Erasmus
secretariaat  
website Joost Erik
financiën en donaties Paul Steenman
IBAN: NL62 TRIO 0781 4011 43 KvK 57179093
ANBI documenten download hier  

overige LFg-contacten: zie links pagina

 

Let op! Meldingen van LFg alleen via het meldingsformulier !
Meldingen via email kunnen niet verwerkt worden.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

joost-erik@home.nl